یعنی چه
این واژه به معنای انجام دادن کاری یا پذیرفتن امری بدون حاشیه، اعتراض، سر و صدا و درگیری است. در واقع حالتی از صلح درونی و همراهی مسالمتآمیز را نشان میدهد که در آن نیازی به جدال لفظی نیست.
تلفظ
تلفظ این عبارت مرکب با کسر باء در «بی» و سکون یاء، کسر قاف و سکون یاء در «قیل» و فتح قاف در «قال» انجام میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع، این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان راهنمای واژههایی نظیر «بدون جر و بحث» یا «آرام و بیهیاهو» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به لحن متن میتوان از عبارات قید گونهای که نشاندهنده آرامش یا عدم اعتراض هستند استفاده کرد.
به فارسی
واژگان و برگردانهای سره و رایج فارسی که دقیقاً همین معنا را افاده میکنند شامل بیحاشیه، خاموش، تسلیم و بیگفتگو هستند.
در قرآن
خود ترکیب «بی قیل و قال» به صورت مستقیم در قرآن کریم نیامده است. با این حال، ریشه افعال آن بارها استفاده شده و در آیاتی مانند سورههای واقعه (آیه ۲۵ و ۲۶) به نفی سخنان بیهوده (لغو و تأثیم) و جایگزینی آن با گفتار سلامت اشاره شده است.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اشعار بزرگان نظیر مولوی و حافظ، «قیل و قال» نماد عقل بحثی، جدالهای لفظی مدرسه و ادعاهای پوچ است؛ بنابراین «بی قیل و قال» به عنوان نماد معرفت خاموش، دریافت شهودی و حقیقتِ بدون واسطه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بی قیل و قال
واژه مرکب «بی قیل و قال» از پیشوند نفی فارسی «بی» و دو فعل ماضی و مجهول عربی (قال و قیل) ساخته شده است که در زبان فارسی تغییر کاربری داده و کنایه از هرگونه بحث، مجادله، شایعه و سروصداست. وقتی کاری بی قیل و قال انجام میشود، یعنی در کمال آرامش، تسلیم و بدون کوچکترین حاشیه یا اعتراضی به سرانجام رسیده است.
این عبارت در فرهنگ و ادبیات عرفانی ایران جایگاه ویژهای دارد؛ عارفان معمولاً هیاهوی مدرسهها و بحثهای کلامی ظاهرنگر را قیل و قال مینامیدند و در مقابل، حقیقتِ عشق و شهود قلبی را امری صاف و زلال میدانستند که بی قیل و قال و بدون نیاز به استدلالهای دور و دراز، آشکار و فهمیده میشود.