یعنی چه
این عبارت یک واژه مستقل فارسی نیست، بلکه ترکیبی عربی و قرآنی است. حرف «فـ» به معنی «پس» به ابتدای فعل ماضی «عُمِّیَت» (مجهول: پوشیده شد) یا «عَمِیَت» (معلوم: کور و تاریک شد) چسبیده است و به پنهان ماندن حقیقت یا تاریک شدن اوضاع اشاره دارد.
تلفظ
در متون قرآنی بر حسب موقعیت آیه به دو صورت مجهول (فَعُمِّيَتْ با تشدید میم و کسره) و معلوم (فَعَمِيَتْ با فتح میم و کسره) قرائت میگردد.
در جدول
در سؤالات جدول کشوری و مذهبی، این واژه پنجحرفی به عنوان نمونهای از افعال پوشیدگی و پنهان شدن در قرآن مطرح میشود.
به انگلیسی
این عبارات انگلیسی دقیقاً مفهومِ پوشیده شدن، مبهم شدن یا از دید پنهان شدن یک حقیقت یا تصویر را میرسانند.
به عربی
از نظر لغوی در زبان عربی، افعالی مانند خفیت و استترت مترادفهای مستقیم این تعبیر قرآنی به شمار میروند.
به فارسی
در ترجمههای روان فارسی قرآن کریم، این عبارت را به صورتِ «پس مخفی گردید»، «پس تاریک شد» یا «پس ناپدید و مبهم گشت» برگردان کردهاند.
در قرآن
این ترکیب دو بار در قرآن کریم به کار رفته است؛ یکبار در سوره هود آیه ۲۸ به صورت مجهول (فَعُمِّيَتْ عَلَيْكُمْ) در داستان حضرت نوح که اشاره به رحمت و برهانی دارد که بر قومش پوشیده مانده، و بار دیگر در سوره قصص آیه ۶۶ به صورت معلوم (فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْأَنْبَاءُ) که به معنای تاریک و مبهم شدن اخبار بر تبهکاران در روز قیامت است.
جمعبندی و توضیح کامل فعمیت
عبارت «فعمیت» یک واژه مستقل در زبان فارسی یا لغتنامههای سنتی نیست، بلکه یک ترکیب پیوستهٔ عربی مشتق شده از ریشه «ع م ی» (نابینایی و کوری) است که به دلیل سرهمنویسی در ساختار خطی، گاهی به عنوان یک کلمه مجزا جستجو میشود. این کلمه با افزودن حرف عطف «فـ» به معنای «پس» به ابتدای فعل تشکیل شده است.
این اصطلاح کاملاً ریشه قرآنی دارد و در آیات الهی برای بیان مفاهیمی چون پنهان ماندن حقیقت از دیدگان گمراهان، مبهم شدن اوضاع و ناپدید شدن نشانههای هدایت یا اخبار در روز رستاخیز به کار رفته است. شناخت دقیق آن منوط به تفکیک اجزای کلام در زبان عربی است.