یعنی چه
پراگماتیست به شخصی گفته میشود که در زندگی، سیاست و فلسفه، به جای تکیه بر نظریههای انتزاعی، ایدئولوژیها یا اصول آرمانگرایانه، بر روی نتایج ملموس، کاربردی و کارآمدی عینی تمرکز دارد. یک فرد پراگماتیست مسائل را آنگونه که در واقعیت هستند میبیند و همیشه به دنبال راهحلهای عملی و مصلحتآمیز برای حل مشکلات است.
تلفظ
این واژه به صورت [pĕ-rāg-mā-tīst] تلفظ میشود و از زبان فرانسوی وارد زبان فارسی شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «عملگرا»، «مصلحتگرا» یا «واقعبین»، واژه ۱۰ حرفی «پراگماتیست» یا معادلهای فارسی آن مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
واژه انگلیسی Pragmatist از ریشه یونانی pragma به معنی عمل و کار گرفته شده و به فرد پیرو مکتب پراگماتیسم اطلاق میشود.
به فارسی
نزدیکترین و دقیقترین معادلهای فارسی برای این واژه، «عملگرا» و «واقعبین» هستند که به خوبی رویکرد نتیجهمحور این مفهوم را میرسانند.
نماد چیست
این واژه نماد گرافیکی رسمی و جهانی ندارد؛ اما در تصویرسازیهای مفهومی و متون فلسفی، معمولاً از نمادهایی مانند «آچار» یا «چرخدنده» (به نشانه ابزار، حل مسئله و مکانیسم عملی) یا «ترازو» (به نشانه سنجش سود و زیان) استفاده میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Pragmatist در زبان انگلیسی به کسی اشاره دارد که با نگاهی واقعبینانه و به دور از تعصبات تئوریک، صرفاً بر اساس کارایی و فایده عینی اقدام میکند. ریشه این واژه به کلمه یونانی pragma (به معنی کار یا امرِ واقع) برمیگردد.
جمعبندی و توضیح کامل پراگماتیست
واژه پراگماتیست (Pragmatist) ریشه در فلسفه و زبان یونانی دارد و از طریق زبان فرانسوی به فارسی راه یافته است. این اصطلاح به فردی اشاره میکند که در تصمیمگیریهای شخصی، شغلی یا سیاسی، اصالت را به نتیجه عملی، سودمندی و کارآمدی ملموس میدهد. یک پراگماتیست از ایدهآلگرایی افراطی دوری کرده و همواره به دنبال راهحلهای واقعی و مصلحتآمیز برای چالشهاست.
در نقطه مقابل پراگماتیست، افراد ایدهآلیست (آرمانگرا) یا دگماتیست (جزمگرا) قرار دارند که تصمیمات خود را صرفاً بر پایه اصول تئوریک یا عقاید انعطافپذیر بنا میکنند. اگرچه این واژه ریشهای غربی دارد و در متون کهن فارسی یا قرآنی به چشم نمیخورد، اما مفهوم توجه به مصلحت و عقلانیت عملی در فرهنگهای مختلف همواره مورد توجه بوده است.