معنی
این عبارت به معنای امری است که به قدری درخشان، عیان و پدیدار است که هیچ شک و شبههای در آن راه ندارد و برای اثباتش نیازی به آوردن دلیل و برهان نیست.
یعنی چه
«اظهر من الشمس» اصطلاحی کلاسیک و کنایی است. وقتی موضوع، حقیقت یا خطایی آنقدر آشکار باشد که همگان بدون نیاز به توضیحِ اضافه آن را درک کنند، از این تعبیر استفاده میشود؛ چرا که خورشید بزرگترین و نمایانترین مظهر روشنایی است و چیزی نمیتواند از آن آشکارتر باشد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَظْهَرُ مِنَ الشَّمْس» (azharu menash-shams) است که در روانخوانی فارسی معمولاً حرکات پایانی آن تلفظ نمیشود و به صورت «اظهر من الشمس» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، به عنوان پاسخ برای راهنمای «روشنتر از آفتاب» یا «بسیار آشکار»، عبارت ۱۱ حرفی «اظهر من الشمس» قرار میگیرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از تشبیه به روز یا کریستال (شیشه شفاف) استفاده میشود.
به عربی
این عبارت اصالتاً یک ضربالمثل و ترکیب فصیح عربی است که عیناً با همین ساختار و معنا در زبان عربی به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این عبارت شامل تعابیری همچون «مثل روز روشن»، «آشکارتر از روز»، «هویدا»، «نمایان» و «بدیهی» است.
جمعبندی و توضیح کامل اظهر من الشمس
عبارت «اظهر من الشمس» یک اصطلاح و ضربالمثل بلاغی وامگرفته از زبان عربی است که در ادبیات و گفتگوهای روزمره فارسی کاربرد فراوانی دارد. ساختار صرفی آن از کلمه «أظهر» (اسم تفضیل به معنای آشکارتر) و کلمه «الشمس» (به معنای خورشید) تشکیل شده است. این تعبیر کنایی، برای توصیف حقایق یا اموری به کار میرود که وضوح مطلق دارند و به دلیل عیان بودن، منکران آن نمیتوانند هیچ دلیلی بر رد آن بیاورند.
در فرهنگهای مختلف، بهویژه فرهنگ ایرانی و عربی، خورشید همواره نماد حقیقت غایی، روشنایی کامل و افشاگری بوده است؛ چرا که با طلوع آن، پنهانترین ابهامها و تاریکیها از بین میروند. اگرچه ریشه این کلمه (ظ-ه-ر) بارها در قرآن کریم برای بیان آشکار شدن حق استفاده شده، اما خود این ترکیب و ضربالمثل به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است و یک تعبیر کنایی و ادبی به شمار میرود.