یعنی چه
این واژه در اصل به ویژگیهای غیرکمی و ماهیت یک شیء یا پدیده اشاره دارد که در پاسخ به پرسش «چگونه است؟» میآید. در دنیای امروز، این کلمه بیشتر به معنای مرغوبیت، مطلوبیت و رعایت استانداردهای بالا در تولید یا خدمات به کار میرود و معمولاً در برابر «کمیت» (مقدار و تعداد) قرار میگیرد.
مترادف
این واژهها همگی در بافتهای مختلف لغوی، فلسفی و کاربردی میتوانند به جای کیفیت بنشینند.
هم خانواده
واژه کیفیت یک مصدر جعلی (صناعی) در زبان عربی است که از اسم استفهام «کیف» ساخته شده و واژههای فوق با آن همریشه هستند.
در جدول
واژه «کیفیت» دقیقاً ۵ حرف دارد. با توجه به تعداد طراحان جدول، گزینههای دگرسان مانند چگونگی یا چونی نیز پرکاربرد هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Quality دقیقاً معادل اصطلاح عمومی، فلسفی و صنعتی کیفیت بهکار میرود.
به عربی
در زبان عربی برای بیان ماهیت و چگونگی از الکیفیة و برای اشاره به مرغوبیت و استاندارد بالا از الجودة استفاده میشود.
به فارسی
برابرنهادههای اصیل فارسی برای این واژه عربیتبار، واژگان «چگونگی» و «چونی» هستند که جنبه ماهوی آن را میرسانند و برای جنبه کاربردی مدرن آن میتوان از «مرغوبیت» یا «ارزش» استفاده کرد.
جمعبندی و توضیح کامل کیفیت
واژه «کیفیت» از نظر ریشهشناسی یک مصدر صناعی یا جعلی است که در زبان عربی از ترکیب اسم استفهام «کَیْفَ» (به معنی چگونه) و پسوند مصدورساز «ـیّة» ساخته شده و به زبان فارسی راه یافته است. این واژه در گذشته بیشتر در مباحث فلسفی و علمی به عنوان یکی از مقولات عشر ارسطویی در برابر «کمیت» بهکار میرفت تا ماهیت، حالت و صفات غیرعددی یک پدیده را توصیف کند.
در جامعه امروز و ادبیات مدرن مدیریت و صنعت، مفهوم کیفیت تغییر شکل یافته و عمدتاً به معنای مرغوبیت، مطلوبیت، ارزش بالا و تطابق با استانداردهای مشخص تعبیر میشود. در نگاه نمادین، کیفیت بازتابی از کمال و روح یک شیء است که با اشکالی مثل دایره یا نشانهای تایید استاندارد نمایش داده میشود.