یعنی چه
مرض زردی یا یرقان یک وضعیت پزشکی است که در آن به دلیل بالا رفتن میزان بیلیروبین در خون، پوست، مخاطها و سفیدی چشمها به رنگ زرد متمایل میشوند. این حالت معمولاً نشانهای از وجود اختلال در کارکرد کبد، کیسه صفرا یا سیستم تجزیه گلبولهای قرمز خون است و در نوزادان تازه متولد شده نیز به وفور دیده میشود.
تلفظ
این عبارت به صورت «مَرَضِ زَردی» (ma-raz-e zar-di) تلفظ میشود که شامل واژه عربی مرض و واژه فارسی زردی است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «مرض زردی» معمولاً واژه «یرقان» به عنوان پاسخ اصلی مد نظر قرار میگیرد. با این حال خود عبارت «مرض زردی» دقیقاً دارای ۷ حرف است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این وضعیت از واژه Jaundice استفاده میشود. در متون تخصصی پزشکی نیز کلمه Icterus کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی، به مرض زردی «Sarılık» میگویند که مستقیماً از ریشه کلمه رنگ زرد (Sarı) ساخته شده است.
به فارسی
معادلهای فارسی و رایج این اصطلاح در طب سنتی و زبان فارسی شامل واژههای «یرقان»، «زرداب» و «صفرا» است. همچنین در متون کهن به آن «ایلیوس» نیز گفته میشده است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه، ادبیات فارسی و طب سنتی، زردی نماد ضعف بنیه، بیماری، پاییز و غم است. همچنین در آیینهای کهن مانند چهارشنبهسوری، زردی نماد رنج و بیماری است که فرد با گفتن «زردی من از تو» آن را به آتش میسپارد تا سرخی و سلامتی بگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل مرض زردی
مرض زردی که در اصطلاح علمی و پزشکی به آن یرقان (Jaundice) گفته میشود، یک عارضه بدنی است که علامتش زرد شدن پوست و چشمها به دلیل افزایش رنگدانه بیلیروبین در خون است. این حالت معمولاً ناشی از مشکلات کبدی، مجاری صفراوی یا همولیز خون است و در نوزادان نیز شایع است.
در فرهنگ و ادبیات فارسی، زردی همواره نمادی از فرسودگی، بیماری و غم بوده و در طب سنتی آن را نشانه غلبه خلط صفرا میدانستهاند. این واژه ترکیب وصفی از یک کلمه عربی و یک کلمه فارسی است که در مکالمات روزمره کاربرد زیادی دارد.