یعنی چه
الادهم (الأدهم) در زبان عربی به معنای رنگ سیاه بسیار تیره و غلیظ است. این واژه در ادبیات کلاسیک بهطور ویژه برای توصیف اسبهای کاملاً سیاه، براق و نجیب (Black horse) به کار میرود و به هر چیز تاریک و شبگون نیز دلالت دارد.
تلفظ
این کلمه با سکون لام، فتح همزه، سکون دال و فتح هاء تلفظ میشود: [al-ʼadham]
در جدول
در کلمات متقاطع، اگر طراح جدول عبارتی مثل «اسب سیاه در عربی» یا «سیاه و تاریک» را در ۶ حرف بخواهد، پاسخ آن «الادهم» است.
به انگلیسی
برای توصیف رنگ عمومی از Dark یا Jet-black و برای اشاره به جانور از Black horse استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی واژه Kara برای مطلق رنگ سیاه و Yağız دقیقاً معادل اصطلاح الادهم برای اسبهای سیاه و اصیل است.
به فارسی
در برگردان به زبان فارسی، نزدیکترین معادلها شامل واژگانی چون سیاه، تاریک، شبگون، مشکی و همچنین اصطلاح «اسب شبق» (اسب کاملاً سیاه و براق) هستند.
در قرآن
خود کلمهٔ «الادهم» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ اما ریشهٔ آن یعنی «د-ه-م» در آیه ۶۴ سوره الرحمن به صورت واژهٔ «مُدْهَامَّتَانِ» دیده میشود که به معنای دو باغ سرسبز و انبوه است که از شدت سبزی و تراکم به سیاهی میزنند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات عرب و فارسی، الادهم نماد نجابت، شجاعت، هیبت و اصالت اسبهای سیاه است. همچنین به دلیل ارتباط با رنگ سیاه عمیق، در متون عرفانی و ادبی گاهی به عنوان نمادی از شب، جهان غیب، تحیر و ناشناختگی به کار میرود. این واژه در تاریخ یادآور «ابراهیم بن ادهم»، پادشاه بلخ است که تخت را رها کرد و نماد زهد و صوفیگری شد.
جمعبندی و توضیح کامل الادهم
واژه «الادهم» یک کلمه اصیل عربی از ریشه «د-ه-م» (دهمه) است که به معنای شدت تیرگی، سیاهی عمیق و شبگون میباشد. این کلمه در ادبیات کلاسیک و معجمهای لغوی بهطور خاص برای توصیف اسبهای کاملاً سیاه و براق به کار میرود و به مرور زمان به عنوان یک صفت بلیغ به زبان فارسی نیز راه یافته است.
اگرچه خود لفظ «الادهم» در قرآن کریم نیامده، اما ریشه آن در سوره الرحمن برای توصیف باغهای بهشتی بسیار انبوه که به سیاهی متمایل شدهاند استفاده شده است. علاوه بر کاربرد رنگی و نمادین آن در اشاره به قدرت و وقار، این نام در تاریخ و ادبیات عرفانی ما یادآور ابراهیم بن ادهم، عارف بزرگ قرن دوم هجری است که داستان گذشتن او از پادشاهی بلخ در مثنوی مولوی شهرت دارد.