یعنی چه
واژهٔ «بالتقوى» از ترکیب حرف جر «بِـ» (به معنایِ با، به وسیلهٔ) و اسم «التقوى» ساخته شده است. این عبارت در اصطلاح به معنای انجام دادن کارها بر بستر پارسایی، مراقبت اخلاقی و ایجاد سپری معنوی در برابر گناهان و پیشگیری از آسیبهای اخروی است.
تلفظ
این کلمه در زبان عربی به صورت «بِالتَّقْوَىٰ» نوشته میشود و به دلیل وجود حرف شمسی «ت»، الف و لام آن خوانده نمیشود و با تشدید روی تاء، به صورت «بِتتَقْوا» تلفظ میگردد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، اگر به عنوان راهنما عبارتهایی نظیر «با پرهیزکاری در کلام قرآن» یا «به وسیله خداترسی» بیاید، پاسخ دقیق آن واژه ۷ حرفی «بالتقوى» است.
به انگلیسی
در برگردانهای انگلیسی متون دینی، این ترکیب را با مفاهیمی همچون تقوای الهی، خداترسی مثبت و رعایت حریمهای اخلاقی معادلسازی میکنند.
به عربی
در خود زبان عربی، مفاهیم همطراز با این واژه را میتوان با عباراتی چون خداترسی، خویشتنداری اخلاقی و دوریِ ارادی از بدیها تبیین کرد.
به فارسی
معادل مستقیم فارسی این ترکیب عبارتی، «با پرهیزکاری»، «به وسیله خداترسی» و «از روی پارسایی و صیانت نفس» است که حالت و انگیزه یک رفتار پسندیده را نشان میدهد.
در قرآن
ریشه «وقی» و مشتقات تقوا بیش از ۲۵۰ بار در قرآن کریم تکرار شده است. ترکیب «بالتقوى» نیز در آیاتی مانند آیه ۲ سوره مائده («وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى»؛ و در نیکوکاری و پرهیزکاری با یکدیگر همکاری کنید) و آیه ۹ سوره مجادله برای تاکید بر پایهریزی روابط و رفتارهای اجتماعی بر مدار ایمان و مراقبت الهی به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل بالتقوى
واژه «بالتقوى» یک ترکیب اصیل و پرکاربرد در ادبیات دینی و قرآنی است که از الحاق حرف جر «بـ» به کلمه «التقوى» حاصل شده است. ریشه لغوی این کلمه «و-ق-ی» (وقی) به معنای سپر قرار دادن، حفظ کردن و نگهداری از آسیبهاست. در فرهنگ اسلامی، تقوا همانند لباسی باطنی یا سپری معنوی تلقی میشود که انسان را از سقوط در پرتگاه گناهان و چشیدن مرارتهای اخروی محافظت میکند.
هنگامی که این واژه با حرف جر همراه میشود، نشاندهنده یک روش، انگیزه یا بستر رفتاری است؛ به این معنا که فرد کارهای فردی یا تعاملات اجتماعی خود را مجهز به نیروی خویشتنداری، پارسایی و لحاظ کردن رضایت خداوند انجام میدهد. قرآن کریم انسانها را مکلف میکند که حتی در گفتوگوهای پنهانی و همکاریهای جمعی خود، محوریت را بر «برّ» (نیکی) و «تقوا» قرار دهند تا سلامت جامعه تضمین شود.