یعنی چه
کلپتومانیا یک اختلال روانی و مربوط به کنترل تکانه است که در آن فرد تمایل و کشش غیرقابلمقاومتی برای دزدیدن اشیاء (غالباً کمارزش و بدون نیاز مادی یا شخصی) احساس میکند. هدف فرد از این کار سود مالی نیست، بلکه او قبل از سرقت دچار اضطراب شدیدی میشود و با انجام دزدی، حس تسکین، لذت و آرامش آنی به او دست میدهد. برای مثال، فردی که از نظر مالی کاملاً بینیاز است، در یک فروشگاه زنجیرهای ناخودآگاه یک بسته گیره کاغذ یا یک خودکار بیارزش را در جیب خود میگذارد تا فقط از تنش روانی درونیاش رها شود، در حالی که پس از آن ممکن است دچار حس گناه شدید گردد.
تلفظ
این واژه به صورت کِلِپْ-تُو-مٰانْ-یٰا تلفظ میشود و یک اصطلاح وامگرفته از زبانهای اروپایی در روانپزشکی مدرن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «جنون دزدی» یا «اختلال سرقت وسواسی»، واژه ۱۰ حرفی «کلپتومانیا» یا عبارت ۸ حرفی «جنون دزدی» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
در متون پزشکی و علمی بینالمللی از واژه Kleptomania برای توصیف این اختلال استفاده میشود. همچنین به فرد مبتلا به آن Kleptomaniac میگویند.
به فارسی
در زبان فارسی اصطلاح پزشکی و مصطلح آن «جنون دزدی» یا «دزدی بیمارگون» نامیده میشود. فرهنگستان یا متون کهنتر گاهی از واژه «دزدیباره» نیز برای فرد مبتلا استفاده کردهاند.
نماد چیست
این واژه نماد گرافیکی یا نشانه سنتی مشخصی ندارد؛ اما در روانشناسی نمادین، نشانه و مظهر «فقدان کنترل تکانه»، تنش شدید درونی و تلاش ناخودآگاه فرد برای رهایی از اضطراب از طریق رفتارهای تکراری و آسیبرسان به شمار میرود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه کلپتومانیا (Kleptomania) اصالتاً از دو بخش یونانی باستان تشکیل شده است: بخش اول «kleptein» به معنی دزدیدن یا سرقت کردن، و بخش دوم «mania» به معنی جنون، شیدایی یا میل شدید. این اصطلاح مدرن روانپزشکی کاملاً به ساختار بیمارگونه این رفتار اشاره دارد و با دزدیهای عادی (سرقت) که انگیزه مالی یا جنایی دارند، متفاوت است.
جمعبندی و توضیح کامل کلپتومانیا
کلپتومانیا یک اختلال روانی بالینی و جدی در حوزه کنترل تکانههاست که نباید آن را با دزدیهای معمولی اشتباه گرفت. فرد مبتلا به این بیماری، برخلاف سارقان عادی، هیچگونه نیاز مادی یا انگیزه انتقامجویی برای سرقت ندارد. در واقع، اشیایی که دزدیده میشوند معمولاً ارزش مالی خاصی ندارند و فرد ممکن است آنها را دور بیندازد، پنهان کند یا مخفیانه بازگرداند.
منشأ این رفتار بیمارگونه، رهایی از یک تنش یا اضطراب شدید و طاقتفرسای درونی است. فرد قبل از اقدام به سرقت دچار یک فشار روانی شدید میشود و عمل دزدیدن، به عنوان یک سازوکار تسکیندهنده آنی عمل میکند؛ هرچند که بلافاصله پس از انجام کار، فرد دچار احساس گناه، پشیمانی و شرمساری شدید میشود. این واژه ریشه یونانی داشته و امروزه در روانپزشکی با عنوان جنون دزدی درمان میشود.