یعنی چه
این عبارت یک ترکیب توصیفی (مضاف و مضافالیه) است و در لغتنامههای مرجع فارسی به عنوان یک واژه، مَثَل یا کنایهٔ مستقل ثبت نشده است. این ترکیب صرفاً به اسبهای ناپلئون بناپارت، امپراتور فرانسه، اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی از واژهٔ فارسی «اسب» [asb] به همراه کسرهٔ اضافه و نام خاص «ناپلئون» [nā-pel-on] است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در صورت طرح سوالی درباره این ترکیب، پاسخ دقیق خود عبارت «اسب ناپلئون» است که دقیقاً ۱۰ حرف دارد. همچنین ممکن است به نام اسب او یعنی «جهانپیما» یا «مارنگو» اشاره داشته باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این ترکیب به صورت Napoleon's horse ترجمه میشود. همچنین اسب معروف و سفید او در منابع غربی به نام Marengo شناخته میشود.
به فارسی
معادل یا برگردان مجزایی در فارسی ندارد و همان مفهوم تحتاللفظی «اسبِ ناپلئون» یا نام اختصاصی اسب او یعنی «جهانپیما» (که هدیه فتحعلیشاه قاجار بود) مقصود است.
نماد چیست
در هنر و ادبیات پایداری اروپا، تصویر ناپلئون سوار بر اسب سفید نمادی از قدرت نظامی، فتوحات بزرگ و در عین حال غرور مفرط پیش از سقوط (شکست در واترلو) است. در تاریخ ایران نیز این اسب (جهانپیما) نماد روابط دیپلماتیک قاجار و فرانسه به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل اسب ناپلئون
عبارت «اسب ناپلئون» یک واژه، اصطلاح یا کنایه ثبتشده در لغتنامههای معتبر زبان فارسی مانند دهخدا، معین و عمید نیست. این ترکیب صرفاً یک مضاف و مضافالیه توصیفی و تاریخی است که به اسبهای ناپلئون بناپارت، امپراتور شهیر فرانسه اشاره دارد.
در تاریخ و هنر، بهویژه نقاشیهای کلاسیک غربی، تصویر ناپلئون سوار بر اسب سفیدش به یک آیکون فرهنگی تبدیل شده است. این تصویر نمادی از جاهطلبی امپراتوری، فتوحات نظامی گسترده و در نهایت، غروری است که به سقوط و شکست در نبرد واترلو انجامید.
نکته جالب توجه در تاریخ ایران این است که یکی از معروفترین اسبهای سفید ناپلئون که «جهانپیما» نام داشت، اسبی ایرانی بود که از سوی فتحعلیشاه قاجار به عنوان هدیه دیپلماتیک به امپراتور فرانسه تقدیم شد و در اروپا با نام «مارنگو» شهرت یافت.