یعنی چه
زودباور به فردی گفته میشود که به دلیل سادگی، پاکدلی یا کمتجربگی، بهسرعت و بدون بررسی ادله و تحقیق کافی، سخن یا ادعای دیگران را حقیقت میپندارد و در پذیرش اخبار کماحتیاط است.
تلفظ
این واژه از دو جزء «زود» (با سکون دال) و «باور» (با فتح واو) تشکیل شده است و به صورت سرهم یا جدا نوشته میشود.
در جدول
در معماها و جداول کلمات متقاطع، اصلیترین پاسخ برای این مفهوم خود واژه «زود باور» است. کلماتی چون سادهلوح، خوشباور و دهنبین نیز به عنوان گزینههای جایگزین کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Gullible دقیقترین معادل برای کسی است که به راحتی فریب میخورد و هر چیزی را باور میکند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «سريع التصديق» دقیقاً معادل ترکیبی زودباور است و واژه «ساذج» نیز بار معنایی سادهلوحی را دوش میکشد.
جمعبندی و توضیح کامل زود باور
واژه «زودباور» یک صفت مرکب فاعلی مرخم در زبان فارسی است که از دو جزء کهن تشکیل شده است؛ «زود» که ریشه در پهلوی zūd دارد و «باور» که از واژه پهلوی wāwar به معنای اعتقاد و راست گرفته شده است. این ترکیب اصیل نشاندهنده حالتی است که در آن فرد پیش از زمان منطقی و بدون سنجش عقلانی، به یک ادعا ایمان میآورد.
در کاربردهای اجتماعی و اخلاقی، زودباوری معمولاً به عنوان یک نقطه ضعف شناخته میشود که فرد را در معرض فریب و شایعات قرار میدهد. با این حال، در ادبیات عامیانه گاهی این صفت با پاکدلی، بیآزاری و کمتجربگی همراستا دیده میشود و نمادهایی مانند بره یا کبوتر برای تصویرسازی آن به کار میروند.
جالب اینجاست که در متون دینی مانند قرآن کریم، گرچه خود واژه نیامده، اما نسبت به پیامدهای این رفتار هشدار داده شده است؛ برای نمونه در آیه ۶ سوره حجرات بر ضرورت تحقیق صریح درباره اخبار تاکید میشود تا جامعه از آسیبهای ناشی از زودباوری و قضاوت عجولانه در امان بماند.