یعنی چه
عبارت «از خود راضی» به عنوان یک صفت مرکب در زبان فارسی، برای توصیف فردی به کار میرود که دچار خودپسندی، غرور و رضایتِ افراطی از خویشتن است. چنین فردی تواناییها، رفتار یا ظاهر خود را بیش از حد واقعی، کامل و بینقص میپندارد و معمولاً نوعی غرور همراه با خودبسندگی دارد که باعث میشود خود را برتر از دیگران ببیند. این واژه واژهای معمولی و کلاسیک در زبان فارسی است و معنایی انتقادی در حوزه اخلاق دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَز خُود را ضی» [az khod rā-zi] است که از سه جزءِ حرف اضافه «از»، ضمیر «خود» و اسم فاعل «راضی» تشکیل شده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، کلمه «از خود راضی» دقیقاً دارای ۹ حرف است. بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلمات متراف دیگری مانند خودپسند، متکبر، معجب و خودبین نیز میتوانند به عنوان پاسخ جایگزین استفاده شوند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگان متعددی برای رساندن این مفهوم وجود دارد؛ کلمه Smug و Self-satisfied دقیقترین معادلها برای بیان رضایتِ افراطی و آزاردهنده از خود هستند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح توصیفی «مُعْجَب بِنَفْسِه» (کسی که دچار عُجب شده است) و ترکیب «راضٍ عن نفسه» دقیقترین معادلها برای صفت از خود راضی هستند.
به ترکی
در ترکی استانبولی رایجترین و دقیقترین عبارت برای توصیف فرد از خود راضی، اصطلاح «Kendini beğenmiş» است که از نظر ساختار کلمهای نیز شباهت معنایی زیادی به «خودپسند» در فارسی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل از خود راضی
اصطلاح «از خود راضی» یک صفت مرکب کنایی در زبان فارسی است که از ترکیب حروف و کلمات فارسی و عربی (ریشه ر ض ی) ساخته شده است. این واژه در ادبیات اخلاقی و عرفانی برای نکوهش صفاتی چون عُجب، تکبر و خودبینی به کار میرود؛ حالتی که در آن فرد با نگاهی افراطی و غیرواقعبینانه، شیفته رفتار، گفتار یا دستاوردهای خود شده و از دیگران فاصله میگیرد.
اگرچه این عبارت به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم قرآنی نزدیکی همچون «مُخْتالٍ فَخُور» (کسی که خیالزده و فخرفروش است) به این ویژگی منفی اشاره دارند. در فرهنگ عامه و نمادشناسی ادبی نیز، طاووس به خاطر خودنمایی با پرهایش و گل نرگس به نشانه اسطوره نارسیسوس (خودشیفتگی)، به عنوان نمادهای بارز این خصلت شناخته میشوند.
در لغتنامهها و فرهنگهای معتبر، متضاد این صفت کلماتی پسندیده مانند فروتن، متواضع و بیادعا ذکر شدهاند که در نقطه مقابلِ نگاه خودمحورانه قرار دارند. شناخت دقیق معادلهای بینالمللی این واژه در زبانهای انگلیسی، عربی و ترکی به درک عمیقتر جایگاه مفهومی آن در فرهنگهای مختلف کمک میکند.