یعنی چه
واژه «کلمح» به تنهایی به عنوان یک لغت مستقل در زبان فارسی معیار یا لغتنامههای شاخص ثبت نشده است. این واژه در واقع صورت ناقص یا اشتباهنویسیِ بخشی از ترکیب عربی و قرآنی «کَلَمْحِ البَصَر» است. در زبان عربی، ریشه آن «ل-م-ح» بوده که به معنای درخشیدن و نگاه سریع کردن است. بنابراین وقتی به شکل ترکیبی به کار میرود، نشاندهنده وقوع یک اتفاق در کوتاهترین زمان ممکن و به سرعتِ یک چشم بر هم زدن است.
تلفظ
این واژه از نظر حرکات حرف اول و دوم دارای فتحه بوده و حرف سوم ساکن است که به صورت «کَلَمْح» خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، اگر طراح سوال به بخش اول ترکیب قرآنی «کلمح البصر» اشاره داشته باشد، پاسخ واژه ۴ حرفی «کلمح» خواهد بود که مترادف با نگاه تند و آنی است.
به انگلیسی
برای رساندن مفهوم این واژه در زبان انگلیسی از عباراتی استفاده میشود که سرعت بالا و ماهیت آنی یک اتفاق یا نگاه را نشان میدهند.
به عربی
این واژه ریشه خالص عربی دارد و ساختار اصلی آن از ماده «ل م ح» مشتق شده است.
به فارسی
در زبان فارسی، عبارات و اصطلاحاتی نظیر «در یک چشم بر هم زدن»، «یک آن»، «لحظه گذرا» و «نگاه لغزان» دقیقترین برگردانها برای مفهوم این کلمه هستند.
نماد چیست
در ادبیات و عرفان، این کلمه و ترکیب مرتبط با آن نمادی از بیثباتی و گذر سریع زمان دنیا، سرعت فوقالعاده بالا و همچنین تحقق اراده و امر الهی بدون فوت وقت و در خارج از ظرف زمان مادی است.
جمعبندی و توضیح کامل کلمح
واژه «کلمح» در اصل یک کلمه مستقل و رایج در زبان فارسی نیست، بلکه صورت خلاصه شده یا بخشی از عبارت معروف عربی «کلمح البصر» است که در متون دینی و قرآنی کاربرد دارد. ریشه این لغت به واژهشناسی عربی و ماده «لمح» بازمیگردد که معنای درخشش آنی یا نگاه بسیار سریع را در خود جای داده است. در صورتی که این لفظ به صورت مجزا دیده شود، معمولاً اشاره به همان معنای کنایی چشم بر هم زدن دارد.
در فرهنگهای لغت شاخص فارسی مانند دهخدا یا معین، مدخلی مجزا برای «کلمح» تعریف نشده و کارشناسان احتمال میدهند که در برخی متون غیررسمی، این عبارت ممکن است یک اشتباه نگارشی از کلماتی نظیر کلمه، کلام یا کلمج باشد. با این حال، در فضای بازیهای فکری و جدول کلمات، این واژه بر اساس همان ریشه عربی خود و به عنوان پاسخ چهار حرفی برای مفاهیمی مثل نگاه تند یا لحظه آنی پذیرفته شده است.