یعنی چه
این اصطلاح در زبان فارسی به عنوان کنایه برای فردی به کار میرود که در انجام کاری ناتوان شده، امورش ناقص و ناتمام مانده، یا از نظر مالی در مضیقه و سخت قرار گرفته است. برخلاف تصور عموم، «کُمیت» در اینجا به معنی مقدار نیست، بلکه نوعی اسب تیزرو است که لنگیدن آن مایه درماندگی است.
تلفظ
تلفظ صحیح واژه اول با ضمه روی حرف کاف و فتح روی ميم به صورت «کُمَیت» (Komayt) است که به مرور زمان در محاوره به تخفیف نیز خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع معمولاً به عنوان پاسخ برای طراحان سوال با راهنمای «کنایه از ناتوانی در کار» یا «دستتنگی مالی» کاربرد دارد.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور از اصطلاح ناتوانی مهارتی باشد یا فقر مالی، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای آن وجود دارد.
به عربی
در زبان عربی ترکیبات کنایی مرتبط با اسب یا عبارات صریح ناتوانی معادل این اصطلاح قرار میگیرند.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای بیان لنگیدن کار یا پیاده ماندن از ابزار پیشرفت، از این عبارات استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای سره و واژگان جایگزین فارسی آن شامل عباراتی چون در گل ماندن، دستتنگ بودن، عاجز بودن در امور و کم آوردن است.
جمعبندی و توضیح کامل کمیتش لنگ است
اصطلاح «کمیتش لنگ است» یکی از کنایههای اصیل و ارجمند زبان فارسی است که ریشه در فرهنگ اسبداری گذشته دارد. کُمیت در لغت به معنای اسب سرخرنگی است که یال و دم سیاه دارد و به سرعت و قدرت مشهور بوده است. وقتی میگفتند کمیت کسی لنگ است، یعنی حتی اسب راهوار و تیزروی او نیز از حرکت بازمانده و فرد در راه یا کار خود درمانده شده است.
امروزه عموم مردم به اشتباه واژه کُمیت را با کَمّیت (به معنی مقدار و عدد) همخانواده میدانند و تصور میکنند این اصطلاح به معنای کمبود مقداری چیزی است. با این حال، کاربرد فعلی آن کاملاً کنایهای بوده و در دو جنبه ناتوانی مهارتی/اجرایی در کارها و همچنین تنگدستی و مشکلات شدید مالی به کار میرود.
این عبارت در متون رسمی یا قرآن کریم جایگاهی ندارد و کاملاً یک ضربالمثل و اصطلاح محاورهای فاخر در ادبیات فارسی به شمار میرود که بار معنایی منفی داشته و مظهر از کار افتادن ابزار اصلی پیشرفت است.