یعنی چه
کژگزینی یک پدیده اقتصادی و مدیریتی است و زمانی رخ میدهد که پیش از انجام یک معامله یا قرارداد، یکی از طرفین اطلاعات بیشتر یا دقیقتری نسبت به طرف دیگر دارد (اطلاعات نامتقارن). در نتیجه این عدم تقارن، طرفی که اطلاعات کمتری دارد دست به انتخابی میزند که به ضرر اوست و باعث میشود کالاها، خدمات یا مشتریان پرریسک و نامطلوب وارد قرارداد شوند.
تلفظ
این واژه به صورت [کَژْ گُ زی نی] تلفظ میشود که از دو بخش «کژ» (به معنی کج و انحرافی) و «گزینی» (به معنی انتخاب کردن) ترکیب شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «انتخاب نامطلوب در اقتصاد» یا «گزینش معکوس»، واژه ۷ حرفی «کژگزینی» مد نظر است.
به انگلیسی
در متون اقتصادی و مالی بینالمللی، این پدیده به طور گسترده با اصطلاح Adverse selection شناخته میشود.
در قرآن
واژه «کژگزینی» یک اصطلاح تخصصی و مدرن در علوم اقتصادی قرن بیستم است و به این صورت در متون کهن یا آیات قرآن کریم کاربرد و ریشه مستقیمی ندارد.
نماد چیست
در تئوریهای اقتصادی (بهویژه نظریه بازار لیموی جورج آکرلوف)، خودروی دستدوم معیوب و بیکیفیت که «لیمو» نامیده میشود، نماد بارز پدیده کژگزینی است. این واژه در کل نماد اختلال در گزینش طبیعی و عادلانه به حساب میآید.
جمعبندی و توضیح کامل کژگزینی
کژگزینی (Adverse Selection) یکی از مفاهیم کلیدی در اقتصاد اطلاعات و مدیریت ریسک است که به بررسی پیامدهای ناگوار عدم تقارن اطلاعاتی میان خریداران و فروشندگان پیش از شکلگیری قراردادها میپردازد. هنگامی که یک طرف معامله اطلاعات پنهانی درباره کیفیت واقعی کالا یا وضعیت خود دارد، طرف مقابل ناخواسته دست به انتخابی میزند که به ضرر بازار کارا تمام میشود.
بهترین نمونههای عینی این پدیده در بازارهای بیمه و خودروهای دستدوم دیده میشود؛ جایی که افراد بیمار یا پرریسک تمایل بیشتری به خرید بیمه دارند، یا فروشندگان خودروهای معیوب (که در اقتصاد به لیمو معروفند) انگیزه بیشتری برای فروش دارند، که این امر در نهایت میتواند به خروج خریداران و فروشندگان منصف و شکست کامل بازار منجر شود.
این واژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است و به خوبی توانسته مفهوم انحراف و نادرستی در فرآیند انتخاب را که ناشی از ساختار ناقص اطلاعات است، در قالب یک عبارت منسجم به نمایش بگذارد.