یعنی چه
تفوح یک فعل مضارع عربی از ریشه (ف و ح) است که به معنای برخاستن، پیچیدن و پراکنده شدن بو در فضا به کار میرود. این واژه بیشتر برای انتشار رایحه خوش عطر و گل استفاده میشود، اما میتواند برای پخش شدن بوی ناخوشایند نیز دلالت داشته باشد. نکته مهم اینکه نباید آن را با واژه «تفوّه» به معنی سخن گفتن اشتباه گرفت.
تلفظ
این کلمه به صورت تَفُوحْ (با فتح ت و ضم فاء کشیده) تلفظ میشود و در زبان عربی صیغه مفرد مؤنث غائب یا مفرد مذکر مخاطب از فعل مضارع است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «پخش شدن بو»، «میبوید» یا «رایحه ساطع میشود» از واژه چهار حرفی «تفوح» استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است. در جملات عربی برای بوی خوش عبارت «تفوح رائحة الطيب» و برای بوی ناخوشایند عبارت «تفوح رائحة كريهة» به کار میرود.
به فارسی
معادل دقیق فارسی این واژه عبارت است از: «بویش در فضا میپیچد»، «رایحه ساطع میکند» یا «پراکننده شدن بو». این کلمه بیشتر در متون ادبی و اشعار فارسیمآب کاربرد دارد.
در قرآن
واژه تفوح با این ساختار و صیغه در قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، مفاهیم همسو با آن مانند انتشار رایحه، باد و بو در قالب کلماتی نظیر «ریح» و «رائحة» در آیات مختلف مطرح شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات و عرفان، تفوح نماد آشکار شدن یک حقیقت پنهان یا انتشار شهرت و نیکنامی است؛ همانطور که بو خودبهخود در فضا منتشر شده و حضور منبع خود را فاش میکند. در اصطلاحات عرفانی نیز عبارت «تفوح الأنوار» به معنای انتشار نور معنوی کاربرد دارد.
معنی انگلیسی/خارجی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم ساطع شدن و انتشار بو از واژگانی نظیر to emanate (odor/smell)، to waft، to exude و to give off a smell استفاده میشود. همچنین در زبان ترکی معاصر معادل کلماتی چون Kokuyor یا Koku yayıyor است.
جمعبندی و توضیح کامل تفوح
واژه «تفوح» در اصل یک فعل مضارع از ریشه عربی (ف و ح) است که به زبان و ادبیات فارسی راه یافته و در متون کلاسیک و اشعار به کار میرود. معنای اصیل و دقیق آن، ساطع شدن، برخاستن و پراکنده شدن بو و رایحه در فضا است. این کلمه چهار حرفی گرچه بیشتر برای انتشار بوی خوش و عطر گلها در میان عامه شهرت دارد، اما از نظر لغوی برای پخش شدن هر نوع بویی (خوش یا ناخوش) صادق است.
در کاربردهای استعاری و ادبی، تفوح به عنوان نمادی از آشکار شدن حقایق پنهان، تجلی انوار معنوی یا پیچیدن نام نیک و شهرت یک فرد در جامعه شناخته میشود. همچنین باید دقت داشت که این کلمه با واژه «تفوّه» به معنی سخن گفتن و لب گشودن کاملاً متفاوت است و نباید به دلیل شباهت ظاهری اشتباه گرفته شود.