یعنی چه
عبارتی فعلی و دعایی به معنای «به خدا پناه میبرم» یا «از خدا یاری و حفاظت میطلبم». این عبارت زمانی به کار میرود که انسان خود را در برابر خطرات، وسوسهها، گناهان یا امور ناخوشایند ناتوان میبیند و به دژ محکم الهی پناه میبرد تا در امان بماند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «اَستَجیرُ بِالله» (Astagīru billāh) است که در آن حرف «ج» با کسره و «ی» به صورت کشیده خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این عبارت ۱۱ حرفی به عنوان پاسخ رمز یا معادلِ «پناه میبرم به خدا» شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم عبادی از عباراتی استفاده میشود که نشاندهنده پناه بردن و طلب حفاظت از پروردگار است.
به عربی
این عبارت اصالتاً عربی است و از فعل مضارع متکلم وحده در باب استفعال ساخته شده است. عبارت «أعوذ بالله» نیز هممعنی و متداولتر از آن است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این اصطلاح در زبان فارسی «به خدا پناه میبرم» یا عبارتهای کنایهای و کوتاهتری مثل «پناه بر خدا» و «خدا به دور کند» است.
در قرآن
ترکیب دقیق «استجیر بالله» در متن آیات قرآن عیناً ذکر نشده است؛ با این حال، ریشهٔ آن یعنی فعل «استجار» در آیه ۶ سوره توبه («وَإِنْ أَحَدٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ اسْتَجَارَكَ فَأَجِرْهُ») به معنی پناه خواستن به کار رفته است. در قرآن کریم برای پناه بردن به خدا، بیشتر از مشتقات ریشه «عوذ» مانند «أعوذ بالله» و «فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ» استفاده شده است، هرچند که در ادعیه اسلامی (مانند دعای مجیر) ریشه «جور» کاربرد فراوانی دارد.
جمعبندی و توضیح کامل استجیر بالله
عبارت «استجیر بالله» یک گزاره دعایی و اعتقادی ریشهدار در فرهنگ و زبان اسلامی است که از زبان عربی به فارسی وارد شده است. این عبارت که از ریشه لغوی «ج و ر» (به معنی جوار، همسایگی و پناهندگی) در باب استفعال ساخته شده، به طور دقیق به معنای طلب امان، حفاظت و پناه بردن به خداوند در مواجهه با امور ناخوشایند، خطرات یا وسوسههای شیطانی است.
اگرچه در متن قرآن کریم برای مفهوم استعاذه بیشتر از ریشه «عوذ» استفاده شده، اما مفهوم پناهجویی از ریشه «جور» در روایات، احادیث و دعاهای مأثور (مانند دعای مجیر) جایگاه ویژهای دارد. گفتن این عبارت در زبان عامه و متون مذهبی، نمادی از توکل مطلق، اقرار به ناتوانی انسان و پناه جستن در دژ استوار الهی برای دفع هرگونه شر است.