یعنی چه
این کلمه به دو صورت قابل تفسیر است: در گویش لری از ترکیب «تُو» (تو) و «لیوه» (دیوانه) ساخته شده و به معنی «تو دیوانه هستی» است. در متون فقهی و حقوقی نیز شکل تغییریافته واژه «تولیه» به معنی سرپرستی مال موقوفه یا واگذار کردن امور به کسی است.
تلفظ
در اصطلاح عامیانه و گویشی به صورت «تُو لیوِه» با سکون واو و کسر هاء پایانی تلفظ میشود. در اصطلاح فقهی تلفظ صحیح آن «تَوْلِیَه» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ مستقیم برای این مدخل خود واژه ۶ حرفی «تولیوه» یا شکل ۵ حرفی آن «تولیه» است.
به انگلیسی
بسته به ریشهشناسی مدنظر، به انگلیسی معادل عبارتهای جنون یا سرپرستی قانونی قرار میگیرد.
به عربی
در زبان عربی برای حالت گویشی لری از تعبیر مجنون و برای حالت فقهی از خود مصدر التولیه استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی معادلهای دقیق برای هر دو جنبه عامیانه و اصطلاحی واژه وجود دارد.
به فارسی
برگردانهای دقیق فارسی این واژه شامل عباراتی چون تو مجنونی، شیفتگی، تولیت، و سرپرستی امور حقوقی و موقوفات است.
جمعبندی و توضیح کامل تولیوه
واژه «تولیوه» به صورت مستقل و به عنوان یک مدخل واحد در لغتنامههای معتبر و استاندارد زبان فارسی ثبت نشده است. با این حال، مواجهه با این عبارت در زبان و ادبیات ایرانی به دو مسیر کاملاً متفاوت ختم میشود. مسیر اول، تحلیل گویشی آن در زبان لری است که از پیوند دو واژه «تُو» (به معنی تو) و «لیوه» (به معنی دیوانه یا مجنون) شکل گرفته و در فرهنگ عامه و اشعار محلی به معنای «تو دیوانه هستی» به کار میرود و نمادی از عشق بیپروا است.
مسیر دوم، پیوند این واژه با اصطلاح فقهی و حقوقی «تَوْلِیَه» است که احتمالاً به دلیل اشتباهات املایی یا دگرگونیهای تلفظی به این صورت درآمده است. تولیه در فقه به معنای واگذار کردن کارها به کسی و سرپرستی مال موقوفه است. بنابراین بسته به سیاق متن، این کلمه میتواند یک اصطلاح عاطفی عامیانه یا یک مفهوم حقوقی-اسلامی باشد.