معنی
این واژه در لغتنامههای معتبر به معنای خبر دادن از مرگ کسی یا اعلام وفات آمده است. همچنین در معنای دوم و کمتر رایج، به فاش کردن و آشکار ساختن گناهان یا بدیهای کسی نیز اشاره دارد.
یعنی چه
در متون ادبی و کهن، هنگامی که شخص یا فرستادهای خبر درگذشت کسی را به خویشاوندان یا عموم مردم میرساند، به این عمل یا خودِ آن خبر «نعی» میگفتند.
مترادف
واژههایی مانند خبر مرگ و آگهی فوت دقیقترین برابرهای معنایی آن هستند؛ همچنین گاهی با شخص خبرآورنده (ناعی) یا مرثیهسرایی ارتباط معنایی نزدیکی پیدا میکند.
متضاد
از آنجا که نعی حامل خبری حزنانگیز و ناگوار است، واژههایی که بر شادی، مژده تولد، یا تبریک دلالت دارند، متضاد آن محسوب میشوند.
هم خانواده
این کلمات همگی از ریشه ثلاثی مجرد (ن-ع-ی) مشتق شدهاند. برای مثال «ناعی» به شخص خبرآورنده مرگ گفته میشود.
ریشه
ریشه اصلی این واژه عربی است و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به معنای خبر مرگ دادن و اعلان سوگواری به کار میرود.
به عربی
در زبان عربی این واژه به صورت مصدر به کار میرود و در رسانهها و فرهنگ معاصر عربی نیز به معنای آگهی ترحیم و اعلامیه فوت استفاده میشود.
به فارسی
بهترین و رایجترین برابرهای فارسی برای این واژه در زبان معیّار امروز، «خبر مرگ» یا «آگهی درگذشت» است.
جمعبندی و توضیح کامل نعی
واژه «نعی» یک واژه اصیل فارسی نیست، بلکه مستقیماً از ریشه عربی (ن-ع-ی) وارد ادبیات و لغتنامههای فارسی شده است. معنای دقیق و بنیادین آن «خبر مرگ» یا «اعلان وفات» است و در فرهنگ و ادبیات کهن معمولاً در فضای سوگواری، بیوفایی دنیا و حزن کاربرد دارد.
این واژه در زبان فارسی امروز به صورت مستقل چندان رایج نیست، اما همخانوادهٔ آن یعنی «ناعی» (به معنای خبرآورنده مرگ) در متون ادبی و اشعار کلاسیک کاربرد بیشتری دارد. لازم به ذکر است که این کلمه در متن قرآن کریم نیامده و نباید با واژههای مشابه قرآنی اشتباه گرفته شود.
در بازیهای جدول و کلمات، این واژه دقیقاً یک کلمه ۳ حرفی است که به عنوان پاسخ برای راهنماهایی نظیر «خبر مرگ» یا «اعلان وفات» مورد استفاده قرار میگیرد.