یعنی چه
استرجال در متون لغوی کهن به معنای پیاده شدن و درخواست پیاده راه رفتن از مرکب است. اما در اصطلاح معاصر، فقهی، اجتماعی و پزشکی به معنای مردگرایی، مردنمایی یا تشبه به مردان است؛ یعنی زنی که در رفتار، پوشش، گفتار یا ویژگیهای روانی و جسمی، رفتاری شبیه به مردان از خود بروز دهد.
تلفظ
این واژه به صورت اِستِرجَال (تلفظ فصیح عربی: اِسْتِرْجَال) خوانده میشود که بر وزن باب استفعال است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه استرجال به عنوان پاسخ ۷ حرفی برای نشانه سنتی «مردانه شدن صفات زن» یا «پیاده شدن از اسب» به کار میرود.
به انگلیسی
در متون پزشکی، روانشناختی و جامعهشناسی غربی، بسته به سیاق متن از این اصطلاحات برای رساندن مفهوم استرجال استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در زبان مبدأ نیز دقیقاً به همین صورت و با همین مفاهیم کاربرد دارد.
به فارسی
معادلهای فارسی دقیق این واژه شامل «مردمآبی» (برای زنان)، «مردنمایی» و در معنای اصیل و کهن آن «پیادهشدن» یا «پیادهروی» است.
نماد چیست
استرجال در ادبیات اجتماعی و فرهنگی، نمادی از فراتر رفتن یا خارج شدن از نقشهای جنسیتی سنتی تعریفشده برای زنان است که در متون اخلاقی و فقهی گاهی بار انتقادی دارد و در مطالعات مدرن، نمادی از چالشهای هویت جنسیتی به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل استرجال
واژه «استرجال» یک وامواژه عربی در زبان فارسی است که از ریشه سه حرفی «ر-ج-ل» و در باب استفعال ساخته شده است. این کلمه در لغتنامههای کهن فارسی و عربی مانند دهخدا به معنای پیاده شدن از مرکب و تمایل به پیاده راه رفتن ذکر شده است، اما کاربرد رایج و اصطلاحی امروز آن کاملاً متفاوت است.
در جامعهشناسی، فقه و روانشناسی امروز، استرجال به معنای «مردمآبی» یا «مردنمایی» زنان به کار میرود؛ یعنی حالتی که در آن یک زن در پوشش، رفتار، منش یا حتی ویژگیهای فیزیولوژیک، جا پای رفتارهای مردانه میگذارد. این واژه در قرآن کریم به صورت مستقیم نیامده، هرچند همخانوادههای آن نظیر «رجال» کاربرد فراوانی دارند.