یعنی چه
منفجر شونده به ویژگی یا حالت هر نوع ماده، جسم یا پدیدهای اطلاق میشود که مستعد گشوده شدن ناگهانی همراه با صدا، حرارت و آزاد شدن شدید انرژی است. این واژه از ترکیب بخش عربی «منفجر» (از ریشه ف-ج-ر به معنی شکافتن) و پسوند فاعلی فارسی «شونده» ساخته شده است و پایداری کمی در برابر محرکهای بیرونی دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه ترکیبی به صورت «مُنْفَجِرْ شَوَنْدِه» است که در آوانگاری بینالمللی به شکل [monfajer-shavandeh] نمایش داده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ مستقیم برای این مفهوم خود واژه «منفجر شونده» با ۱۰ حرف است. بسته به تعداد حروف خواسته شده، کلماتی نظیر ترکنده، متفجر یا اشتعالپذیر نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی پرکاربردترین واژه برای این مفهوم Explosive است. همچنین برای اشاره به قابلیت انفجار فنی و دقیقتر از واژه Detonatable یا Detonating استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی از صفت «مُتَفَجِّر» یا عبارت ترکیبی «قابل للانفجار» برای توصیف مواد یا اشیایی که خاصیت ترکیدن دارند استفاده میشود.
نماد چیست
در استانداردهای بینالمللی ایمنی (مانند سیستم GHS)، نماد رسمی مواد منفجر شونده یک «بمب در حال متلاشی شدن» (Exploding bomb) است که درون یک لوزی با حاشیه قرمز قرار گرفته و هشداردهنده خطر ناپایداری شدید، پرتاب ترکش و آتشسوزی است.
جمعبندی و توضیح کامل منفجر شونده
واژه «منفجر شونده» یک صفت ترکیبی عربی-فارسی است که از ریشه سه حرفی (ف-ج-ر) به معنای شکافتن و جاری شدن، به همراه پسوند فارسی «شونده» شکل گرفته است. این کلمه دلالت بر هر ماده یا حالتی دارد که پایداری خود را به سرعت از دست داده و با آزاد کردن حجم زیادی از گاز و انرژی، متلاشی میشود.
اگرچه ریشه این واژه در قرآن کریم نیز به صورت افعالی همچون «انفجرت» (جوشیدن و شکافتن چشمه در آیه ۶۰ سوره بقره) به کار رفته، اما در زبان فنی، نظامی و ایمنی امروز، کاربرد آن کاملاً به مواد ناریه، گازهای ناپایدار و پدیدههای فیزیکی پرانرژی اختصاص یافته است.
در نمادشناسی بینالمللی، این مفهوم با تصویر یک بمب گسسته پدیدار میشود که نماد بارز بحران، رهایی ناگهانی نیروی محبوس و دگرگونی شدید در یک لحظه کوتاه است.