یعنی چه
مسوار در اصطلاح به دو مفهوم اشاره دارد: نخست، آلیاژی فلزی و ترکیبی (عمدتاً از قلع به همراه مس و آنتیموان) با رنگ سرخ و زرد که جلا و دوام بالایی دارد و در ساخت ظروف و لوازم تزیینی به کار میرود. دوم، در صنایع مدرن به نوعی مفتول آهنی یا فولادی گفته میشود که با یک لایه ظریف از سولفات مس روکش شده است تا مقاومت و رسانایی بهتری پیدا کند.
تلفظ
این واژه از دو بخش «مَس» (با فتح م و سکون س) و پسوند «وار» (با سکون ر) تشکیل شده و به صورت مَسْوار تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنمای «آلیاژ قلع و مس» یا «مسمانند»، پاسخ دقیق ۵ حرفی خود کلمه «مس وار» یا معادلهای آن نظیر «پیوتر» است.
به انگلیسی
بسته به کاربرد واژه، برای ظرف فلزی سنتی از واژه Pewter و برای مصارف صنعتی ساختمانی از عبارتهای مربوط به مفتول روکشدار استفاده میشود.
به عربی
در متون عربی برای اشاره به این نوع ترکیب فلزی، از نام بینالمللی آن یا توصیف آلیاژی مس و قلع استفاده میکنند.
به فارسی
در واژهگزینی و لغتنامههای فارسی، این واژه با برنج (در کاربرد عامیانه فلزات ترکیبی)، مسبار (در متون کهن) و مسگونه مترادف دانسته شده است.
در قرآن
خود واژه «مسوار» ریشه فارسی دارد و در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، در قرآن کریم به خودِ فلز مس با واژههای «قِطْر» (در آیه ۹۶ سوره کهف) و «نُحَاس» (در آیه ۳۵ سوره الرحمن) اشاره شده است.
جمعبندی و توضیح کامل مس وار
واژه «مسوار» در زبان فارسی یک صفت مرکب و اسم اصیل است که از ترکیب «مس» و پسوند شباهت «وار» حاصل شده است. این کلمه در درجه اول به یک ساختار آلیاژی (ترکیب قلع و مس) اشاره دارد که به دلیل ظاهر درخشان و مقاومت در برابر اکسیداسیون سریع، جایگاه ویژهای در صنایع دستی و ساخت ظروف سنتی داشته است.
در صنایع و مهندسی مدرن، کاربرد این واژه تغییر یافته و امروزه «مفتول مسوار» به نوعی سیم آهنی با پوشش نازکی از مس اطلاق میشود که در ساخت انواع قفسه، باکس و قطعات خودرو کاربرد وسیعی دارد. بنابراین مسوار پیوندی میان هنر فلزکاری سنتی و صنایع مفتولی امروز ایران برقرار میسازد.