یعنی چه
این عبارت یک دستور عبادی و اخلاقی در قرآن کریم است که به مؤمنان سفارش میکند همواره با زبان و دل به یاد خدا باشند، نام او را جاری کنند و از غفلت دوری گزینند. این امر موجب آرامش قلب و بریدن از وابستگیهای غیرالهی میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت قرآنی با رعایت قواعد تجوید به صورت «وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ» است که همزه وصل در «اسم» هنگام چسبیدن به فعل قبل از خود خوانده نمیشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع مذهبی و قرآنی، برای راهنمای «آیهای به معنای نام پروردگارت را یاد کن»، عبارت ۱۱ حرفی «واذکر اسم ربک» به عنوان پاسخ اصلی شناخته میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، برای انتقال معنای این عبارت اغلب از افعال remember (یاد کردن) یا celebrate (بزرگداشت و ستایش) به همراه نام پروردگار استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود یک جمله فصیح قرآنی است. در عربی سادهتر میتوان آن را به صورت «اذکر ربک» (پروردگارت را یاد کن) بیان کرد. همچنین عبارت «سبح اسم ربک» از نظر معنایی به آن نزدیک است.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این عبارت به زبان فارسی «و نام پروردگارت را بر زبان بیاور و او را یاد کن» است که بر استمرار توجه قلبی و زبانی به ذات باریتعالی دلالت دارد.
در قرآن
این عبارت عیناً دو بار در قرآن کریم تکرار شده است؛ مرتبه اول در آیه ۸ سوره مزمل که میفرماید: «وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ وَتَبَتَّلْ إِلَيْهِ تَبْتِيلًا» (و نام پروردگارت را یاد کن و تنها به او دل ببند) و مرتبه دوم در آیه ۲۵ سوره انسان که میفرماید: «وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ بُكْرَةً وَأَصِيلًا» (و بامدادان و شامگاهان نام پروردگارت را یاد کن).
جمعبندی و توضیح کامل واذکر اسم ربک
عبارت قرآنی «وَاذْكُرِ اسْمَ رَبِّكَ» یکی از دستورهای کلیدی و توصیههای اخلاقی و عبادی خداوند در قرآن کریم است که به طور صریح بر اهمیت مداومت بر ذکر الهی تأکید میکند. این عبارت با ریشه گرفتن از واژههای «ذکر» و «رب»، انسان را به پیوند دائمی با پروردگار و پاکسازی ذهن از غفلتهای روزمره دعوت میکند.
بررسی آیات نشان میدهد که این فرمان مایه آرامش قلب و تقرب به خداست. تکرار این آیه در سورههای مزمل و انسان یادآور این نکته است که یاد خدا نباید محدود به زمان خاصی باشد، بلکه باید در تمام طول شبانهروز و در آغاز و پایان هر کار جاری گردد تا روح انسان از وابستگیهای غیرالهی رها شود.