یعنی چه
ثابت هابل مقداری عددی و ضریبی تجربی در علم کیهانشناسی است که آهنگ انبساط جهان را نشان میدهد. این معیار مشخص میکند که کهکشانهای دوردست با چه سرعتی بر حسب کیلومتر بر ثانیه، به ازای هر مگاپارسک فاصله، در حال دور شدن از ما هستند.
تلفظ
این ترکیب لغوی به صورت [ثا - بِتِ / ها - بِل] تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به پرسش «نرخ انبساط جهان در کیهانشناسی» کلمه ۸ حرفیِ «ثابت هابل» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی این اصطلاح علمی را Hubble constant مینامند و با نماد علمی H₀ نمایش میدهند.
به فارسی
برگردان دقیق مفهومی این واژه به فارسی، «آهنگ انبساط کیهان» یا «نرخ گسترش جهان هستی» است.
در قرآن
خودِ عبارت «ثابت هابل» در قرآن وجود ندارد. با این حال، برخی مفسران و پژوهشگران معاصر، مفهوم علمی انبساط جهان را که ثابت هابل معیار سنجش آن است، با آیه ۴۷ سوره ذاریات (وَالسَّمَاءَ بَنَیْنَاهَا بِأَیْدٍ وَإِنَّا لَمُوسِعُونَ) مرتبط میدانند.
نماد چیست
این عبارت نماد ریاضی و فیزیکی سرعت بزرگ شدن جهان در کیهانشناسی است که با حرف H و زیرنویس صفر (H₀) نشان داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ثابت هابل
ثابت هابل یکی از مهمترین و کلیدیترین کمیتها در علم کیهانشناسی فیزیکی است که نرخ و سرعت انبساط جهان هستی را در زمان حال نشان میدهد. این معیار مشخص میکند که کهکشانها با چه سرعت عجیبی بر حسب کیلومتر بر ثانیه، به ازای هر واحد فاصله (مگاپارسک) در حال دور شدن و فاصله گرفتن از یکدیگر هستند و به ما کمک میکند تا درک بهتری از ابعاد جهان داشته باشیم.
نام این کمیت علمی از اخترشناس برجسته آمریکایی، ادوین هابل گرفته شده است که در سال ۱۹۲۹ میلادی با رصدهای خود برای اولین بار متوجه شد جهان ثابت نیست، بلکه مدام در حال گسترش است. نماد علمی این ثابت ریاضی H₀ است که زیرنویس صفر آن به مقدار این انبساط در دوران کنونی اشاره دارد.
بررسی و محاسبه دقیق این عدد به دانشمندان و فیزیکدانان کمک میکند تا علاوه بر سنجش ابعاد و فواصل کیهانی، عمر تقریبی جهان هستی و نحوه شکلگیری آن از زمان بیگبنگ یا انفجار بزرگ را با دقت بالایی تخمین بزنند و مدلهای کیهانی را بازسازی کنند.