یعنی چه
این عبارت از نظر لغوی به معنای «مرا ترک نکن» یا «مرا به حال خود رها مکن» است. در متون اخلاقی و مناجاتها، بنده با این تعبیر از خداوند میخواهد که لحظهای او را به خودش واگذار نکند، چرا که انسان بدون هدایت الهی دچار لغزش میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت لَا تَدَعْنِي (Lā tad-anī) با فتح تاء و دال، و سكون عین است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش در قالب عبارت ۷ حرفی، خودِ «لا تدعنی» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن، عبارات فوق دقیقترین معادلهای حسی و معنایی هستند.
به عربی
عبارت «لا تدعنی» خود عربی است، اما معادلهای روانتر و هممعنی آن در عربی فصیح شامل «لا تترکنی» میشود.
به فارسی
برگردان دقیق فارسی این کلام در نیایشها معمولاً به صورت «مرا به خودم وامگذار» یا «دستم را بگیر و رها مکن» ترجمه میشود.
در قرآن
عین عبارت «لا تدعنی» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما ریشه آن (و د ع) در آیاتی مانند «مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَیٰ» (ضحی/۳) به کار رفته است. همچنین عبارت معروف «اللَّهُمَّ لَا تَکِلْنِي إِلَى نَفْسِي طَرْفَةَ عَیْنٍ أَبَداً» در ادعیه نبوی کاملاً با مفاهیم این واژه همسو است.
جمعبندی و توضیح کامل لا تدعنی
عبارت «لا تدعنی» یک ترکیب فعلی عربی متشکل از «لا» ناهیه، فعل مضارع مجزوم «تدع» (از ریشه ودع به معنی رها کردن) و ضمیر مفعولی «نی» است که در مجموع معنای «مرا رها نکن» یا «مرا واگذار نکن» را میسازد. این کلام پناه جستن بنده به خداوند را بازگو میکند.
در فرهنگ اسلامی، ادبیات عرفانی و ادعیه مذهبی، این تعبیر نمادی از فقر ذاتی انسان و نیاز همیشگی او به لطف و عنایت پروردگار است؛ به طوری که سالک صمیمانه الحاح میکند تا حتی برای یک چشم بر هم زدن نیز به حال خود رها نشود و در اقیانوس نفس اماره غرق نگردد.