یعنی چه
دینامومتر (یا به اختصار داینو) یک ابزار آزمایشگاهی و صنعتی است که برای سنجش دقیق کمیتهایی مانند گشتاور، توان خروجی موتور خودروها، دور موتور و یا در مصارف پزشکی برای ارزیابی قدرت عضلانی (مانند توان مچ دست) به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «دینامومِتر» است که ریشه در واژگان فنی اروپایی دارد.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این واژه معمولاً خود «دینامومتر» با ۹ حرف یا معادلهای آن مانند «نیروسنج» و «توانسنج» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به این دستگاه Dynamometer میگوینع که در اصطلاحات فنی و خودرویی به صورت عامیانه و خلاصه «Dyno» نیز نامیده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی از واژه وامگرفته شده دینامومتر یا معادل بومی آن یعنی کووتاولچر استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این واژه صنعتی شامل «نیروسنج»، «توانسنج» و «گشتاورسنج» است که هرکدام به جنبهای از عملکرد دستگاه اشاره دارند.
نماد چیست
دینامومتر به خودی خود یک واحد اندازه گیری نیست و نماد یکتایی ندارد، اما خروجی آن در مهندسی با واحدهای فیزیکی مانند نیوتن ($N$) برای نیرو، نیوتنمتر ($N\cdot m$) برای گشتاور، و اسببخار ($hp$) یا کیلووات ($kW$) برای توان موتور نمایش داده میشود. در نقشههای فنی نیز گاهی با علامت اختصاری Dyno مشخص میگردد.
جمعبندی و توضیح کامل دینامومتر
دینامومتر یک واژه علمی و صنعتی با ریشه یونانی (از dýnamis به معنی نیرو و metron به معنی سنجش) است که از طریق زبان فرانسوی وارد زبان فارسی شده است. این دستگاه نقشی کلیدی در صنایع خودروسازی و مهندسی مکانیک ایفا میکند؛ به طوری که برای تست و سنجش دقیق بازدهی، گشتاور و توان خروجی موتورها پیش از تولید انبوه یا پس از تقویت موتور استفاده میشود.
علاوه بر کاربردهای سنگین صنعتی، انواع کوچکتری از دینامومترها در پزشکی و فیزیوتراپی به کار میروند که وظیفه آنها سنجش میزان نیروی عضلات بدن انسان (به ویژه دست و مچ) در دوران توانبخشی است. در زبان فارسی، این ابزار بیشتر با نام کاربردی «نیروسنج» شناخته میشود.