یعنی چه
زینهار داشتن در زبان و ادبیات کلاسیک فارسی به دو معنی عمده به کار میرود؛ نخست به معنای در امان بودن، پناهندهشدن و قرار گرفتن در سایه امنیت و حمایت کسی، و دوم به معنای امانتداری، حفظ عهد و پیمان یا نگهداری درست از شیء سپردهشده است.
تلفظ
این عبارت به صورت «زینهار داشتن» (یا زنهار داشتن) تلفظ میشود که در آن حرف اول زاء مکسور (زِ) و نون ساکن است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این اصطلاح با توجه به تعداد حروف، میتواند خود کلمه یا عباراتی چون «امان داشتن» و «در امان بودن» باشد.
به انگلیسی
با توجه به بافت متن، معادلهای انگلیسی آن به مفاهیم امنیت، پناهندگی و حفظ امانت اشاره دارند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاحات استئمان برای بعد امنیتی و امانه برای بعد نگهداری عهد کاربرد دارد.
به فارسی
از برگردانها و مترادفهای دقیق فارسی این اصطلاح میتوان به پناه داشتن، در امان بودن، محتاط بودن و پاسداری از پیمان اشاره کرد.
در قرآن
ترکیب فعلی و فارسی «زینهار داشتن» به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده است؛ اما از نظر مفهومی با اصطلاحاتی چون «فَأَجِرْهُ» (در آیه ۶ سوره توبه به معنی به او امان و پناه بده)، مفهوم «إلّاً ولا ذِمَّةً» (عهد و پیمان) و اصل «أداء الأمانات» (امانتداری) مطابقت کامل دارد.
جمعبندی و توضیح کامل زینهار داشتن
عبارت «زینهار داشتن» از مصدرهای مرکب و کهن زبان فارسی است که ریشه در واژگان ایران باستان (پهلوی و سغدی) دارد. این واژه در سیر تطور خود در ادبیات کلاسیک، دو لایه معنایی بسیار مهم یعنی «امنیت و پناه جستن» و «وفاداری به عهد و امانتداری» را به خود گرفته است.
در فرهنگ سنتی و ادبی ایران، این اصطلاح نمادی از جوانمردی، تسلیم، پذیرش پناهنده و پایبندی مطلق به پیمانهاست؛ به طوری که نقطه مقابل آن یعنی «زنهارخواری» یا پیمانشکنی از بزرگترین رذایل اخلاقی به شمار میرفته است.