یعنی چه
نام خاندانی از پزشکان برجسته و دانشمند مسیحی (نسطوری) است که در سدههای دوم تا پنجم هجری (هفتم تا نهم میلادی) در دانشگاه جندیشاپور خوزستان و دربار خلفای عباسی در بغداد به طبابت، مدیریت بیمارستانها و ترجمه آثار علمی میپرداختند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت [بُختیشوع خاندان] است. واژه بُخت (Bokht) با ضمه باء و سکون خاء از ریشه پهلوی، و یشوع (Yashu') با فتح یاء و ضمه شین از ریشه سریانی خوانده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع و مسابقات سرگرمی، پاسخ این عبارت دقیقاً ۱۳ حرف دارد و به عنوان یک اسم خاص تاریخی شناخته میشود.
به انگلیسی
در متون تاریخی غربی و دانشنامههای بینالمللی تاریخ پزشکی، از این سلسله پزشکان با نگارشهای لاتین فوق یاد میشود.
به فارسی
این عبارت یک اسم خاص ترکیبی (ایرانی-سریانی) است. جزء اول آن یعنی «بُخت» در زبان پهلوی به معنی نجاتیافته و جزء دوم یعنی «یشوع» در زبان سریانی به معنی عیسی مسیح است که در مجموع معنی «خاندان نجاتیافتهٔ مسیح» یا «بندگان عیسی» را میدهد.
نماد چیست
این خاندان نماد بارز رواداری مذهبی و علمی در تاریخ ایران، طبابت پیشرفته باستانی، و واسطه اصلی انتقال علوم پزشکی یونانی، هندی و ساسانی به تمدن اسلامی و دوران طلایی اسلام هستند.
جمعبندی و توضیح کامل بختیشوع خاندان
خاندان بختیشوع یکی از تاثیرگذارترین سلسلههای علمی در تاریخ پزشکی شرق نزدیک و جهان اسلام به شمار میرود. اعضای این خاندان که اصالتاً مسیحی نسطوری بودند، نسل در نسل ریاست و نظام علمی بیمارستان و دانشگاه جندیشاپور در خوزستان را بر عهده داشتند و بعدها به دعوت خلفای عباسی به بغداد مهاجرت کردند تا طبابت دربار را عهدهدار شوند.
نام این خاندان ترکیبی از زبان پهلوی و سریانی است که نشاندهنده هویت فرهنگی چندگانه و غنی آنهاست. افرادی چون جورجیس بن بختیشوع و جبرئیل بن بختیشوع با ترجمه متون پزشکی کهن به زبان عربی و پایهگذاری روشهای نوین درمانی، نقش کلیدی در شکلگیری دانش پزشکی در تمدن اسلامی ایفا کردند.
بررسی تاریخچه آل بختیشوع نشان میدهد که چگونه علم و دانش مرزهای عقیدتی را درمینوردد. حضور مستمر و ارجمند آنها در دربار خلفای مسلمان به عنوان پزشکان معتمد و کلیدی، گواهی بر روحیه رواداری علمی و اهمیت والای دانشپژوهی در آن دوران تاریخی است.