یعنی چه
معطف در لغت به معنای بالاپوش، پالتو یا بارانی است؛ جامهای بلند و ضخیم که روی لباسهای دیگر میپوشند تا بدن را از سرمای زمستان یا بارش باران حفظ کند. در متون قدیمی نیز گاه به جامه رویین یا کناره گردن اطلاق میشده است.
تلفظ
این واژه به صورت مِعْطَف (کسره روی میم، سکون روی عین، فتحه روی طاء) تلفظ میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به نوع و جنس پوشش، از واژههای Coat یا Overcoat برای پالتو و Raincoat برای بارانی استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و در این زبان نیز دقیقاً به معنای پالتو و پوشش زمستانی به کار میرود و جمع تکسیر آن «معاطف» است.
به فارسی
رایجترین معادلهای فارسی برای این واژه شامل پالتو، بارانی، بالاپوش، اورکت، روپوش و جبه هستند.
در قرآن
خود واژه «معطف» در قرآن کریم ذکر نشده است؛ اما مشتقات ریشه آن (ع-ط-ف) مانند عبارت «ثانِیَ عِطْفِهِ» در آیه ۹ سوره حج آمده که در آنجا «عِطْف» به معنای جانب، پهلو یا گردن است و کنایه از تکبر دارد.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، معطف نمادی از گرما، حفاظت در برابر گزند سرما، فصل زمستان و پناه گرفتن در برابر سختیهای روزگار است. گاهی نیز حس تنهایی و قدم زدن در باران را تداعی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل معطف
واژه «معطف» یک کلمه اصیل عربی است که بر وزن اسم ابزار (مِفْعَل) ساخته شده و به زبان فارسی نیز راه یافته است. ریشه این واژه از «عطف» به معنای خم شدن، پیچیدن یا تمایل داشتن میآید؛ چرا که این لباس وسیلهای است که انسان خود را در آن میپیچد و به عنوان لایه دوم روی لباسهای دیگر قرار میگیرد.
در کاربرد امروزی و رایج، معطف دقیقاً به معنای پالتو، بارانی و بالاپوشهای ضخیم زمستانی است که برای مصون ماندن از سرما و باران استفاده میشود. اگرچه خود این کلمه در قرآن نیامده، اما کاربرد ریشه آن در متون کهن عربی و فارسی به مفاهیمی چون گردن، پهلو یا پناه گرفتن نیز اشاره داشته است.