یعنی چه
ساندویچ نوعی خوراک مدرن و سریع است که از قرار گرفتن مواد غذایی مختلف مانند گوشت، پنیر، سبزیجات و سس در میان دو تکه نان یا نانهای لایهای (مانند باگت) تهیه میشود. فرهنگستان زبان و ادب فارسی رسماً اعلام کرده که برای نام غذاهای ملل واژهگزینی نمیکند؛ اما در ادبیات کهن و فرهنگ عامه، برابرهایی برای آن پیشنهاد شده است.
تلفظ
تلفظ واژگان این ترکیب به صورت «مُعادِل» (mo'ādel)، «فارسی» (fārsi) و «ساندویچ» (sāndwici / sāndvij) در زبان فارسی مرسوم است.
در جدول
در جدولهای متقاطع، با توجه به تعداد حروف طراح، کلماتی نظیر «بزمآورد» (غذا لای نان دوره ساسانی) یا اصطلاحات عامیانهتر نظیر «دستپيچ» و «لقمه» به عنوان پاسخ پذیرفته میشوند. واژه «درازلقمه» نیز یک اصطلاح فکاهی و غیررسمی است که گاهی در جدولها میآید.
به انگلیسی
عبارت انگلیسی برای اشاره به برابر یا معادل فارسی این نوع غذا استفاده میشود.
به عربی
این عبارت در زبان عربی برای جستجوی برابرهای فارسی واژه ساندویچ به کار میرود.
به فارسی
در زبان فارسی اصیل و کهن، نزدیکترین مفهوم به ساندویچ، «بزمآورد» نام دارد که نوعی غذای گوشتی پیچیدهشده در نان بوده است. امروزه واژههایی مانند «دستپيچ» یا اصطلاح سادهٔ «لقمه» نیز به عنوان معادلهای کاربردی و عامیانه شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل معادل فارسی ساندویچ
واژه «ساندویچ» یک وامواژه انگلیسی است که از نام ارل ساندویچ در قرن هجدهم برداشته شده و به مرور زمان وارد زبان فارسی شده است. فرهنگستان زبان و ادب فارسی به دلیل حفظ اصالت نام غذاهای بینالمللی، معادل رسمی و اجباری برای آن وضع نکرده است.
با این حال، در متون کهن و تاریخ آشپزی ایرانی، واژهای به نام «بزمآورد» وجود دارد که به غذای لای نان در دوره ساسانیان اشاره میکند و نزدیکترین معادل تاریخی به شمار میرود. واژههای دیگر مانند «دستپيچ» و «لقمه» کاربرد عامیانه دارند و اصطلاح «درازلقمه» صرفاً یک شوخی فکاهی است که به اشتباه به نام فرهنگستان شهرت یافته است.