یعنی چه
پیروز یکم کوشانشاه نام یک شخصیت تاریخی و عنوان نخستین فرمانروای دودمان ساسانیانِ هند (کوشانو-ساسانی) است که در حدود سالهای ۲۴۵ تا ۲۷۵ میلادی بر منطقه تخارستان و قلمرو کوشان حکمرانی میکرد. این عنوان ترکیبی از نام شخصی «پیروز» و مقام حکومتی او است.
تلفظ
تلفظ این عبارت تاریخی به صورت «پیروزِ یَکُمِ کوشانشاه» است. در زبان پارسی میانه (پهلوی) نام او به صورت Pērōz و در زبان باختری (بلخی) به صورت Πιρωςο Κοϸανο ϸαηο نگاشته میشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش تاریخی ۱۶ حرف دارد. از گزینههای جایگزین و مرتبط دیگر میتوان به «پیروز اول کوشانشاه» یا کلمه عمومیتر «کوشانشاه» اشاره کرد.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی و متون تاریخنگاری بینالمللی، این نام به صورت Peroz I Kushanshah یا Peroz I Kushanshah نوشتاری و بازشناسی میشود.
به فارسی
برگردان و معادل زبانی این واژه در زبان فارسی امروزی همان «پیروز اول پادشاه کوشان» است. کلمه پیروز به معنای فاتح، چیره و کامیاب، و کوشانشاه به معنی پادشاه یا فرمانروای قلمرو قوم کوشان است.
نماد چیست
در باستانشناسی و تاریخنگاری، مهمترین نماد پیروز یکم کوشانشاه سکههای طلای منحصربهفرد اوست. این سکهها که به سبک کوشانی ضرب شدهاند، پادشاه را در حال قربانی کردن در برابر آتشدان زرتشتی و نمادهایی مانند گردونه مهر (سواستیکا) نشان میدهند که نماد مشروعیت سلطنتی، اقتدار نظامی و فرّه شاهی است.
جمعبندی و توضیح کامل پیروز یکم کوشانشاه
«پیروز یکم کوشانشاه» یک عنوان و نام خاص تاریخی متعلق به دوره ساسانی است. او نخستین فرمانروای شاخهٔ کوشانساسانی (ساسانیان هند) بود که پس از سقوط امپراتوری کوشان توسط اردشیر بابکان یا شاپور اول، اداره مناطق شرقی ایران زمین از جمله تخارستان را در قرن سوم میلادی بر عهده گرفت.
نام پیروز در پارسی میانه به معنای فاتح و پیروزمند است و ترکیب آن با عنوان کوشانشاه، نماد اقتدار و سیادت شاهنشاهی ساسانی بر قلمروهای شرقی بود. این واژه فاقد کاربرد عمومی در زبان روزمره یا متون مذهبی مانند قرآن است و عمدتاً در سکهشناسی، باستانشناسی و مطالعات تاریخ ایران باستان کاربرد دارد.