یعنی چه
این واژه یک فعل ماضی جمع در زبان عربی است که دو معنای محوری دارد؛ نخست به معنی ورود به آیین یهودیت و اتخاذ این دین است و در لایه ریشهایتر به معنای توبه کردن، بازگشت به مسیر حق و نرمخویی به کار میرود.
ریشه
ریشه این کلمه «ه و د» (H-W-D) است که در لغت عرب به معنای توبه و بازگشت با ملایمت است. برخی از زبانشناسان نیز آن را معرب واژه عبرانی «یهوذا» (فرزند حضرت یعقوب) میدانند که با تغییرات صرفی به شکل فعل عربی درآمده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه قرآنی به صورت «هَادُوا» است که در آن حرف هاء دارای فتحه و کشیدگی الف، و حرف دال دارای ضمه و اتصال به واو جمع است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول کلمات، این واژه دقیقاً ۵ حرف دارد و به عنوان پاسخ برای راهنمای «یهودی شدند در قرآن» یا «توبه کردند به عربی» استفاده میشود.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی متون قرآنی، بسته به سیاق آیه از عبارات معادل پیروان یهودیت یا بازگشتکنندگان استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این فعل در متون ترجمه شده شامل عبارات «یهودی شدند»، «آیین یهود را برگزیدند» و در مفهوم ریشهای «به حق بازگشتند» و «توبه نمودند» است.
در قرآن
این کلمه در قالب فعل ماضی جمع مذکر غایب، ۱۰ بار در قرآن کریم به کار رفته است و همواره به قوم یهود یا کسانی که به این شریعت درآمدهاند اشاره دارد؛ مانند آیه ۶۲ سوره بقره «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَالَّذِینَ هَادُوا» و آیه ۶ سوره جمعه «قُلْ یَا أَیُّهَا الَّذِینَ هَادُوا».
جمعبندی و توضیح کامل هادوا
واژه «هادوا» یک فعل اصیل فارسی نیست، بلکه یک صورت صرفی و فعلی در زبان عربی و متون قرآنی است. این کلمه از ماده «ه و د» مشتق شده که در لغت به معنای توبه کردن، آرامش یافتن و بازگشت به سوی حق است، اما در کاربرد ثانویه و معروف خود، به معنای متصف شدن به آیین یهودیت و ورود به این شریعت به کار میرود.
در بافت آیات قرآن کریم، عبارت «الذین هادوا» دقیقاً برای اشاره به پیروان حضرت موسی و قوم یهود استفاده شده است. مفسران و لغویون معتقدند این نامگذاری یا به دلیل توبه و بازگشت این قوم پس از گوسالهپرستی است (اشاره به آیه هدنا الیک) و یا برگرفته از نام یهوذا، فرزند یعقوب، است که در زبان عربی تغییر ساختار داده و به شکل فعل صرف شده است.