یعنی چه
عبارت «أیْنَ الْمَفَرّ» یک تعبیر عربی و قرآنی است که در زبان فارسی نیز به کار میرود و معنای دقیق آن «راه فرار کجاست؟» یا «کجا میتوان گریخت؟» است. این عبارت کنایه از قرار گرفتن در یک بنبست مطلق، بیپناهی شدید و عدم وجود هیچگونه راه نجات یا گریزگاهی برای انسان است.
تلفظ
این عبارت به صورت «اَینَ المَفَرّ» (Ayna al-mafarr) تلفظ میشود که در زنجیره گفتار و با اعطای حرکت وصل، به صورت «اَینَ المَفَر» خوانده میشود. واژه «مَفَرّ» دارای تشدید روی حرف «ر» است و به معنی محل فرار میباشد.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی، پاسخ این عبارت به صورت دقیق «این المفر» ثبت میشود که دارای ۸ حرف است. همچنین ممکن است به عنوان راهنما، مترادفهای آن نظیر «مفر» یا «گریزگاه» مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این عبارت قرآنی و کنایی، از جملات پرسشی مربوط به فرار و یافتن پناهگاه استفاده میشود.
به عربی
این عبارت خود ریشه اصیل عربی دارد و در این زبان، عبارات هممعنی دیگری مانند «أین المهرب؟» نیز برای پرسش از محل گریختن کاربرد دارد.
در قرآن
این عبارت دقیقاً در آیه ۱۰ سوره مبارکه قیامت آمده است: «یَقُولُ الْإِنْسَانُ یَوْمَئِذٍ أَیْنَ الْمَفَرُّ»؛ یعنی «در آن روز انسان میگوید: راه فرار کجاست؟». این آیه حال و روز گناهکاران و منکران معاد را در روز قیامت توصیف میکند که با مشاهده حوادث هولناک محشر، متوجه میشوند هیچ راه فراری از دادگاه عدل الهی ندارند.
نماد چیست
در ادبیات، تفسیر و گفتگوهای کنایی، عبارت «این المفر» نماد بنبست مطلق، ناچاری شدید، فروپاشی تمام امیدها برای گریز و همچنین حتمی بودن تقدیر، مرگ و دادگاه الهی است. زمانی از این عبارت استفاده میشود که فرد در شرایطی سخت قرار گرفته و هیچ راه پیش و پس یا راهِ دررویی برای خود متصور نیست.
جمعبندی و توضیح کامل این المفر
عبارت «أَیْنَ الْمَفَرّ» یک تعبیر اصیل قرآنی از ریشه عربی «ف ر ر» است که به معنی «راه فرار کجاست؟» یا «کجا میتوان گریخت؟» میباشد. این عبارت که در آیه ۱۰ سوره قیامت به کار رفته، تصویرگر وضعیت اضطرار و بیپناهی مطلق انسانِ گناهکار در محشر است که تمام پناهگاههای دنیوی خود را از دست داده و راهی برای فرار از حقیقت پیشرو ندارد.
ورود این عبارت به زبان و ادبیات فارسی، کارکردی کنایی به آن بخشیده است. امروزه در متون ادبی، عرفانی و حتی کاربردهای عامیانه، هرگاه فرد در یک بنبست کامل زندگی، موقعیتهای اضطراری شدید یا در برابر تقدیر محتوم و ناگزیر قرار میگیرد، از عبارت «این المفر» برای بیان عمق ناچاری و بییاور بودن خود استفاده میکند تا نشان دهد هیچ راهِ دررویی باقی نمانده است.