یعنی چه
واژه «بالاش» در متون تاریخی شکل دیگری از نام «بلاش» (پادشاهان اشکانی و ساسانی) است که در ریشهشناسی به معنای «درخشنده»، «ارجمند» یا «دارای ارزش بالا» ذکر شده است. در کاربرد روزمره و گفتاری نیز ترکیب «بالا + ـش» به معنی «روی آن» یا «بالای آن» است. همچنین در بسیاری از جستجوها، این کلمه خطای نوشتاری واژه «بالش» (متکای خواب) محسوب میشود.
تلفظ
در صورتی که منظور نام تاریخی پادشاهان ایران باشد، تلفظ صحیح آن «بَلاش» یا «بالاش» است. در کاربرد عامیانه و گفتاری، به صورت «بالا ش» با مصوت بلند خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، واژه بالاش معمولاً به عنوان پاسخ برای پرسشهایی نظیر «نام پادشاه اشکانی»، «شکل دیگر نام بلاش» یا با املای مشابه برای «وسیله خواب» به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به ریشه و کاربرد مدنظر، معادلهای انگلیسی متفاوتی برای این واژه وجود دارد.
به عربی
در زبان عربی و متون تاریخی مانند تاریخ طبری، نام این پادشاهان به صورت بلاش ضبط شده است.
به ترکی
واژه Balaş در ترکی آذربایجانی به عنوان اسم کوچک کاربرد دارد، اما برای معانی دیگر از معادلات ساختاری استفاده میشود.
نماد چیست
در بستر تاریخی، این واژه نماد شکوه پادشاهی اشکانیان و ساسانیان و اصالت نامهای کهن پهلوی است. در صورتی که منظور از آن واژه بالش باشد، نماد استراحت، خواب و آرامش تلقی میشود.
جمعبندی و توضیح کامل بالاش
واژه «بالاش» در زبان فارسی دارای سه وجهه و ریشه متفاوت است که کاربرد مستقل آن را در لغتنامهها تعیین میکند. نخستین و اصیلترین معنای آن، شکل دیگری از نام «بلاش» است که ریشه در زبان پهلوی (فارسی میانه) دارد و نام چندین تن از پادشاهان مقتدر اشکانی و ساسانی بوده است. این نام در ریشهشناسی اسامی کهن به معنای ارجمند، باارزش و درخشنده تعریف میشود.
از سوی دیگر، در زبان گفتاری و عامیانه امروز، «بالاش» یک ترکیب دستوری از واژه «بالا» به همراه ضمیر متصل «ـش» است که به معنی «بالای آن» یا «روی آن» به کار میرود و کاربرد رسمی ندارد. همچنین در بسیاری از موارد، جستجوی این کلمه ناشی از یک خطای تایپی و نوشتاری برای واژه رایج «بالش» (متکا) است که وسیلهای برای استراحت و خواب به شمار میرود.