یعنی چه
واژه «برکفان» به صورت مستقل در فرهنگهای لغت معتبر ثبت نشده است؛ این کلمه در واقع مخفف یا بخشی از صفت مرکب «جانبرکفان» (جمع جانبرکف) است و به کنایه به کسانی اشاره دارد که جان خود را در کف دست گذاشته و آماده فداکاری، ایثار و از خودگذشتگی در راه هدف یا میهن هستند.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت [بَر کَفان] (bar-kafān) انجام میشود.
در جدول
پاسخ مد نظر در جدول برای این واژه ۶ حرفی، خودِ کلمه «برکفان» است که به عنوان بخشی از اصطلاح جانبرکفان کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم این واژه از عبارات مربوط به ایثار و فداکاری استفاده میشود.
به فارسی
واژههای جایگزین و هممعنی در زبان فارسی عبارتند از: فداکاران، ایثارگران، جاننثـاران، جانبازان، مجاهدان و ازخودگذشتگان.
در قرآن
خود واژه فارسی «برکفان» یا «جانبرکفان» در قرآن مجید وجود ندارد؛ اما از نظر مفهومی با اصطلاحاتی چون «المُجَاهِدُونَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ» (مجاهدان با مال و جان) در آیه ۹۵ سوره نساء و عبارت «شَارٍ نَفْسَهُ» (کسی که جانش را فدا میکند) در آیه ۲۰۷ سوره بقره مطابقت دارد.
نماد چیست
در ادبیات حماسی و پایداری، این واژه نماد بارز شجاعت، ازخودگذشتگی، وفاداری به آرمانها، شهادتطلبی و دفاع مخلصانه از میهن و عقیده به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل برکفان
واژه «برکفان» به صورت مجزا و مستقل در لغتنامههای مرجع زبان فارسی (مانند دهخدا و معین) دارای مدخل مشخصی نیست. بررسیهای زبانشناختی نشان میدهد که این کلمه در واقع فرم ناقص یا بخشی از صفت مرکب و کنایی «جانبرکفان» است که در متون معاصر یا رسانهای گاهی به این صورت درآمده است.
معنای استعاری این کلمه به موازات اصطلاح اصلی آن، به افرادی اشاره دارد که با شجاعت تمام، آمادگی دارند تا گرانبهاترین دارایی خود یعنی جانشان را در راه یک آرمان بزرگ، دفاع از وطن یا اعتقادات خود فدا کنند. به همین دلیل در جدول کلمات متقاطع و ادبیات پایداری مترادف با ایثارگران و مجاهدان است.
از نظر ساختاری، کلمه از ترکیب پیشوند «بر»، واژه «کف» (به معنی کف دست) و پسوند جمع فارسی «ـان» تشکیل شده است و نمادی عمیق از فداکاری و ازخودگذشتگی خالصانه در فرهنگ ایرانی محسوب میشود.