یعنی چه
واژه ذیالقربی از دو بخش «ذی» به معنای صاحب یا دارای و «القربی» به معنای نزدیکی و قرابت تشکیل شده است و در مجموع به معنای خویشاوند نزدیک یا بستگان درجه یک نسبی به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب عربی به صورت «ذِیالقُربی» [zi-l-qorbā] است که در آن الف و لام اول کلمه القربی در ادغام تلفظی به صورت سکون روی لام خوانده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن مفهوم ذیالقربی از اصطلاحات مربوط به روابط فامیلی نزدیک استفاده میشود.
به عربی
این واژه خود ریشه عربی دارد و شکل مفرد آن «ذو القربی» و شکل جمع آن «ذوی القربی» است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این اصطلاح شامل واژگانی چون خویشان نزدیک، اهل قرابت، بستگان فامیلی و نزدیکان نسبی است.
در قرآن
این واژه در قرآن کریم در دو معنای عمومی (سفارش به نیکی و ادای حق خویشاوندان مانند آیه ۹۰ سوره نحل) و معنای خاص (اشاره به اهلبیت و خویشاوندان پیامبر اسلام در آیات خمس و مودت) به کار رفته است.
نماد چیست
ذیالقربی در فرهنگ اسلامی نماد اهمیت صله رحم و ادای حقوق مالی و معنوی بستگان است. همچنین در مذهب تشیع، این کلمه به عنوان نماد و یادآور حضرت علی، فاطمه، حسن و حسین (علیهمالسلام) و ماجرای فدک شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه ذی القربی
اصطلاح قرآنی ذیالقربی از ریشه سه حرفی «قرب» گرفته شده و به طور دقیق به معنای صاحبِ نزدیکی یا همان خویشاوندان نزدیک نسبی است. این واژه در آیات متعدد قرآن کریم مورد تاکید قرار گرفته و مسلمانان را به رعایت حقوق مادی و معنوی بستگان و تحکیم پیوندهای خانوادگی ملزم میکند.
علاوه بر مفهوم عمومی، این اصطلاح در تفاسیر اسلامی و به ویژه در مذهب تشیع جایگاه خاصی دارد و اشاره به عترت و اهلبیت پیامبر اسلام (ص) دارد که محبت و مودت آنها به عنوان مزد رسالت شمرده شده است.