یعنی چه
ریش پروفسوری یک اصطلاح عامیانه و مدرن در زبان فارسی است که برای توصیف سبکی از موی صورت به کار میرود. در این مدل، بخشهای کناری صورت و گونهها به طور کامل اصلاح میشوند و ریش تنها در قسمت چانه، زیر لب و گاهی به صورت متصل به سبیل (فرم دایرهای) حفظ میشود.
تلفظ
این ترکیب از دو واژهٔ فارسی «ریش» و وامواژهٔ فرانسوی/انگلیسی «پروفسوری» تشکیل شده است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، در پاسخ به پرسشهایی نظیر «نوعی مدل ریش مدرن» یا «ریش استادان دانشگاه»، بسته به تعداد حروف، عبارت «ریش پروفسوری» (۱۱ حرف) یا «ریش بزی» پذیرفته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه Goatee به ریشی که فقط روی چانه رشد میکند اطلاق میشود، اما اگر این ریش به سبیل متصل باشد و فریم دایرهای دور دهان ایجاد کند به آن Circle beard میگویند.
به عربی
در زبان عربی معاصر، به این مدل ریش به طور خاص «سکسوكة» میگویند که بسیار متداول است.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی برای این استایل ظاهری از عبارت «Keçi sakalı» استفاده میشود که ترجمه تحتاللفظی آن همان ریش بزی است.
به فارسی
مترادفهای این واژه در زبان فارسی شامل «ریش بزی»، «تهریش پروفسوری» و در اصطلاحات آرایشی جدید «ریش دایرهای» است. کلمات متضاد آن نیز شامل «صورت سهتیغ» (اصلاح کامل) و «ریش کامل» (شاهغلامی یا توپی) میشود. همخانوادههای این ترکیب بر پایه جزء اول شامل ریش، ریشتراش، ریشو و بر پایه جزء دوم شامل پروفسور و پروفسورانه است.
در قرآن
عبارت «ریش پروفسوری» یک اصطلاح جدید و معاصر است و در متن قرآن وجود ندارد. با این حال، در مباحث فقهی مدرن، درباره اینکه آیا نگهداشتن این مدل ریش برای صدق عنوان شرعی «لحیه» (ریش) و خروج از حرمت تراشیدن آن کفایت میکند یا خیر، گفتگوهایی وجود دارد.
نماد چیست
این اصطلاح به اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ میلادی بازمیگردد؛ زمانی که بسیاری از دانشمندان و اساتید دانشگاهی در اروپا این مدل ریش را انتخاب میکردند. با ورود مدرنیته به ایران، مردم با دیدن این ظاهر روی صورت اساتید فرنگرفته، نام آن را «ریشِ پروفسوری» گذاشتند که امروزه نمادی از ظاهری متفکرانه، مدرن یا هنری است.
جمعبندی و توضیح کامل ریش پروفسوری
اصطلاح «ریش پروفسوری» یک ترکیب توصیفی معاصر در زبان فارسی است که از ترکیب واژه اصیل فارسی «ریش» و وامواژه اروپایی «پروفسور» شکل گرفته است. این عبارت به نوعی سبک آرایش موی صورت اشاره دارد که در آن گونهها کاملاً تراشیده شده و موها تنها در بخش چانه و اطراف دهان باقی میمانند. ریشه تاریخی این نامگذاری به سبک پوشش و ظاهر استادان دانشگاه و دانشمندان غربی در قرون گذشته برمیگردد که پس از ورود به فرهنگ ایران، با همین عنوان استعاری ماندگار شد.
این مدل ریش که در زبان انگلیسی Goatee و در ترکی ریش بزی نامیده میشود، در فرهنگ معاصر ایران فراتر از یک مدل ساده، به عنوان نمادی از روشنفکری، شیکپوشی، رویکردهای هنری و تجددخواهی شناخته میشود. اگرچه در گذشتههای بسیار دور تاریخ اروپا گاهی برداشتهای متفاوتی از آن وجود داشت، امروزه کاملاً کارکرد زیباییشناختی، مینیمال و مد روز پیدا کرده است.
از نگاه لغوی و واژهنامهای، این واژه ۱۱ حرف دارد و در بازیهای جدول کلمات متقاطع بسیار کاربردی است. با وجود اینکه یک پدیده کاملاً مدرن بوده و سابقه یا کاربردی در متون کهن و قرآنی ندارد، امروزه یکی از آشناترین اصطلاحات مربوط به پیرایش آقایان در جامعه فارسیزبان به شمار میرود.