یعنی چه
طارم علیا نام یک ناحیه کوهستانی و جغرافیایی در شمال استان زنجان است. واژه «علیا» ریشه عربی دارد و به معنی بالادست، بالا و مرتفع است؛ بنابراین طارم علیا در لغت به معنای طارمِ بالایی یا بالادست در برابر طارم سفلی (پاییندست) به کار میرود.
تلفظ
واژه طارم در زبان مردم بومی و متون کهن جغرافیایی مانند معجمالبلدان گاهی به صورت «طِرم» یا «تِرم» (Tērm/Term) نیز تلفظ و ثبت شده است. واژه علیا نیز با ضمه روی عین (Olyā) خوانده میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، پاسخ دقیق برای این عبارت ۱۵ حرفی، خودِ عبارت «نام قدیم طارم علیا» است. همچنین در متون تاریخی حمدالله مستوفی، از قصبه و مرکز قدیمی این منطقه با نامهای «اندر» یا «انذر» یاد شده و کل ولایت را «طارمین» یا «طارمات» میخواندند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و مستندات جغرافیایی بینالمللی، برای اشاره به این منطقه از ترکیب Upper Tarom (به معنای طارم بالایی) یا صورت آوانگاری شده آن استفاده میشود.
به فارسی
برگردان روان و خالص فارسی این نام جغرافیایی، «طارم بالا» یا «طارم بالادست» است که به موقعیت قرارگیری این منطقه در بالادست رودخانه قزلاوزن اشاره دارد.
نماد چیست
در فرهنگ جغرافیایی ایران، طارم علیا نماد بالادست رودخانه، کوهستانهای مرتفع، آتشکدههای کهن باستانی (مانند تشویر و الزین) و مهد کشت زیتون در منطقه زنجان به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل نام قدیم طارم علیا
عبارت «نام قدیم طارم علیا» یک ترکیب جغرافیایی-تاریخی است که اشاره به بخش بالایی منطقه وسیع طارم در شمال استان زنجان دارد. بر اساس منابع کهن تاریخی مانند نزهةالقلوب حمدالله مستوفی و معجمالبلدان یاقوت حموی، در گذشته کل این ولایت را به صورت تثنیه «طارمین» یا «طارمات» (شامل طارم علیا و سفلی) مینامیدند و اهالی محلی آن را «ترم» یا «طرم» تلفظ میکردند. همچنین مرکز تاریخی و قصبه قدیمی بخش علیا، آبادی کهنی به نام «اَندَر» یا «انذر» بوده است.
واژه «علیا» در این ترکیب به معنای بالا، برتر و مرتفع است که نشاندهنده موقعیت کوهستانی و بالادست این ناحیه نسبت به طارم سفلی (پاییندست) در مسیر رودخانه خروشان قزلاوزن است. این منطقه از دیرباز به دلیل آبوهوای خاص، فراوانی آب و زمینهای حاصلخیز شناخته میشده و نمادی از طبیعت بکر، زیتونکاری و آتشکدههای باستانی است.