یعنی چه
این اصطلاح در زبان عامیانه و امروزی به معنی تمایلِ بیمارگونه، بیدلیل یا کنایی به ایجاد مزاحمت، کرمریختن، آزار دادن یا سر به سر دیگران گذاشتن است به طوری که فرد نمیتواند آرام بنشیند. در معنای قدیمی و پزشکی نیز به معنای وجود انگل و کرم در معده و روده است که مایهٔ بیقراری بیمار میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت [کِ رْ مْ داش تِ نْ] (kerm dāštan) است. باید توجه داشت که کاف دارای مکسور (ـِ) است و نباید آن را با کَرَم (به معنی بخشندگی) اشتباه گرفت.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به کنایه از آزار داشتن یا کرمریزی، خود عبارت «کرم داشتن» به عنوان یک پاسخ ۸ حرفی یا اصطلاحات هممعنی آن به کار میرود.
به انگلیسی
بسته به اینکه منظور کاربرد کنایی و عامیانه باشد یا کاربرد حقیقی پزشکی، معادلهای انگلیسی متفاوت هستند.
به عربی
در عربی فصیح برای مفهوم کنایی از واژههای مربوط به آزاررسانی و برای معنای پزشکی از تعبیر انگلهای گوارشی استفاده میشود.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی اصطلاح عامیانه کورتلو اولماک (Kurtlu olmak) شباهت معنایی و ساختاری بسیار زیادی به اصطلاح فارسی آن دارد.
به فارسی
معادلهای دقیق محاورهای و کنایی این عبارت در زبان فارسی شامل مواردی چون کُخ داشتن، مرض داشتن، کرمریزی کردن، آزار داشتن، حسادت ورزیدن و موش دواندن است.
جمعبندی و توضیح کامل کرم داشتن
اصطلاح «کِرم داشتن» یک ترکیب دووجهی در زبان فارسی است که ریشه در دو بستر متفاوت دارد. در وجه نخست و قدیمیتر، یک تعبیر حقیقی پزشکی به معنی وجود انگل و کرم در دستگاه گوارش است که مایهٔ بیقراری، تکان خوردن و ناآرامی بیمار میشود. در وجه دوم که امروزه بسیار رایج است، این لولیدن و بیقراری جسمی به صورت کنایی به رفتارهای اجتماعی تعمیم یافته است؛ به طوری که به فردِ محرک، مزاحم یا کسی که بیدلیل سربه سر دیگران میگذارد و نظم یک وضعیت آرام را به هم میزند، اصطلاحاً «کرمدار» میگویند.
این واژه در لغتنامههای کهن مانند دهخدا گاهی به معنای حسادت ورزیدن و رشک بردن نیز قلمداد شده است، چرا که حسد همچون کرمی روان و درون انسان را به تدریج میخورد و نابود میکند. لازم به ذکر است که این کلمه با واژهٔ عربی «کَرَم» به معنی بخشش و بزرگواری کاملاً متفاوت بوده و نباید از نظر ریشهشناسی با کلمات همخانوادهٔ آن اشتباه گرفته شود.