یعنی چه
واژه «عبقة» یک کلمه اصالتاً عربی است که با دو تلفظ و معنای متفاوت به کار میرود؛ در حالت اول (عَبِقَة) صفت است برای زنی که بوی خوش و عطر چنان در جان و لباس او نفوذ کرده که تا چند روز باقی میماند. در حالت دوم (عَبَقَة) اسم است و به معنای باقیمانده، دُرد و چربیِ روغن در تهِ مشک یا ظرف کاربرد دارد.
در جدول
پاسخ چهار حرفی در جدول خودِ واژه «عبقة» است. بسته به طراح جدول، کلمات هممعنی مانند «معطره» یا «وضر» نیز ممکن است مدنظر باشند.
به انگلیسی
با توجه به دو معنای متفاوت واژه، معادلهای انگلیسی آن در دو دسته عطرآگین بودن و رسوب روغن دستهبندی میشوند.
به عربی
این واژه خود ریشه ثلاثی عربی دارد و در متون کهن عرب به دو شکل صفت برای بانوی معطر و اسم برای اثر چربی به کار رفته است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این واژه بر اساس ریشه معنایی آن، شامل «عطرآگین»، «خوشبو» و «با عبیر» برای معنای اول، و «چربش»، «تهمانده روغن» یا «وضر» برای معنای دوم است.
در قرآن
خود کلمه «عبقة» در قرآن کریم وجود ندارد. اگرچه واژههای همریشه یا مشابهی مانند «عَبْقَریّ» (به معنی فرشها و بالشهای فاخر در سوره الرحمن) یا «أَبَقَ» (در سوره صافات به معنی فرار کردن) دیده میشوند، اما از نظر ریشهشناسی و معنا با «عبقة» ارتباطی ندارند.
نماد چیست
در ادبیات کنایی و استعاری، این واژه نماد چیزی است که اثر خوب، عطر، یا اصالت آن با گذشت زمان و آمد و شد روزگار از بین نمیرود و نفوذ و پایدار بودنِ خود را در محیط یا جان آدمیزاد حفظ میکند.
جمعبندی و توضیح کامل عبقة
واژه «عبقة» یک لفظ اصیل عربی از ریشه ثلاثی مجرد (ع ب ق) است که به معنای ملازم شدن، نفوذ کردن و ماندگار شدن بو یا اثر در یک چیز به کار میرود. این کلمه در متون کهن و واژهنامههای مرجع مانند لغتنامه دهخدا دارای دو وجهه معنایی کاملاً متمایز است؛ در وجه اول به صورت صفت برای زنی به کار میرود که عطر در جان و جامه او ماندگار شده، و در وجه دوم به صورت اسم برای اشاره به باقیمانده و چربی روغن در ته ظرف استفاده میشود.
این واژه در زبان فارسی معیارِ امروز به عنوان یک کلمه مستقل و رایج کاربرد چندانی ندارد و بیشتر در متون کهن کلاسیک یا ادبی دیده میشود. همچنین در قرآن کریم نیز به صورت مستقیم نیامده است و نباید آن را با کلمات مشابهی مثل عبقری اشتباه گرفت.
در حوزه معنایی و ادبی، عبقة استعاره و نمادی از اصالت، پاکی و ماندگاری اثر نیکو است؛ یعنی مظهر هر آن چیزی است که با گذشت زمان بوی خوش و اثر مثبت خود را در محیط پیرامون از دست نمیدهد.