یعنی چه
«جاندهی» در لغت به معنای فدا کردن جان، ایثار و از دست دادن زندگی است. در متون کهن ادبی گاه به معنای حالت نزع و احتضار (لحظه مرگ) و در نقد ادبی مدرن گاهی به معنای بخشش حیات و تشخص دادن به اشیاء بیجان به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح جیم، سکون الف، نون ساکن، دال مکسور، هاء مکسور و یای مجهول (جاندِهی) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمه «جاندهی» با ۶ حرف به عنوان پاسخ واژههایی چون مرگ، جانفشانی یا فداکاری شناخته میشود.
به انگلیسی
بسته به متن، واژه جاندهی به مرگ و ایثار یا در ادبیات مدرن به جانبخشی تعبیر میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن این مفهوم از واژگان مرتبط با مرگ یا فداکاری استفاده میشود.
به فارسی
در زبان فارسی امروزی واژههایی مانند «جانسپاری»، «جانفشانی»، «فداکاری» و «مرگ» جایگزین این واژه کهن شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و حماسی فارسی، جاندهی نماد گذار از دنیا، فداکاری بیقید و شرط در راه معشوق یا وطن، و نماد مرگ قهرمانانه (مانند سوختن پروانه در آتش شمع) است.
جمعبندی و توضیح کامل جاندهی
واژه «جاندهی» از ترکیبهای اسمی و مشتقات کهن ادب فارسی است که از دو بخش «جان» (به معنی روح و حیات) و «دهی» (از ریشه دادن و بخشیدن) ساخته شده است. این واژه در متون کلاسیک عمدتاً اشاره به لحظه از دست رفتن جان (احتضار) یا نثار کردن زندگی در راه یک آرمان بزرگ دارد و نمونه بارز آن را میتوان در اشعار مولانا مشاهده کرد.
در زبان فارسی معاصر، این کلمه کاربرد روزمره خود را تا حد زیادی از دست داده و جای خود را به ترکیبهای روانتری نظیر «جان دادن» یا «جانسپاری» داده است. با این حال، در نقد ادبی مدرن گاهی به عنوان برابری برای اصطلاح تشخیص یا جانبخشی به اشیاء نیز استفاده میشود.