یعنی چه
شخص بدهکار به فردی حقیقی یا حقوقی گفته میشود که مال، پول یا خدمتی را از دیگری (طلبکار) دریافت کرده و بر اساس قانون، عرف یا قرارداد، متعهد است که آن را در زمان معین پس داده یا جبران کند. این واژه در متون کلاسیک و معمولی به صورت روان به کار میرود و نشاندهنده تعهد مالی یک طرف در برابر دیگری است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب واژگانی به صورت شَخص (با فتح ش و سکون خ و ص) و بَدِهکار (با فتح ب و د، کسر ه، و سکون ر) است.
در جدول
در کلمات کلیدی و حل جدولهای متقاطع، برای عبارت شخص بدهکار معمولاً از واژگان مدیون، مقروض یا وامدار استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی حقوقی و مالی، برای اشاره به فرد بدهکار بیشتر از واژه Debtor و برای کسی که وام دریافت کرده از Borrower استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی و متون فقهی-حقوقی، به شخص بدهکار مَدین یا غارم گفته میشود.
در قرآن
در متن قرآن کریم واژه فارسی بدهکار وجود ندارد، اما مفهوم آن صراحتاً آمده است؛ از جمله در آیه ۲۸۰ سوره بقره از بدهکار تنگدست با تعبیر «ذُو عُسْرَةٍ» یاد شده و در آیه ۶۰ سوره توبه، واژه «الْغَارِمِينَ» به عنوان بدهکارانی که مستحق دریافت زکات هستند، ذکر گردیده است. همچنین طولانیترین آیه قرآن (بقره ۲۸۲) به احکام نوشتن بدهی اختصاص دارد.
نماد چیست
در فرهنگ سنتی و ادبیات، شخص بدهکار گاهی به صورت استعاری با نمادهایی چون «سرِ خمیده» یا «غل و زنجیر» (به نشانه وابستگی شدید مالی و سلب آزادی اقتصادی) تصویر میشود. در حسابداری مدرن، ستون بدهکار نشاندهنده ماهیت افزایش دارایی یا هزینه است و لزوماً بار منفی ندارد.
جمعبندی و توضیح کامل شخص بدهکار
ترکیب «شخص بدهکار» از دو بخش واژه عربی شخص (به معنی فرد نمایان) و واژه اصیل فارسی بدهکار (ترکیب بِده + کار) تشکیل شده است. این اصطلاح در لغت و عرف به کسی اطلاق میشود که مال یا تعهدی را بر عهده دارد و باید آن را به بستانکار یا طلبکار بازگرداند.
در نظامهای حقوقی، مالی و فقه اسلامی، برای این مفهوم احکام و قوانین گستردهای تدوین شده است؛ برای مثال در فقه از آن به عنوان «مدیون» یاد میشود و در قرآن کریم نیز به مهلت دادن به بدهکارانِ معسر و تنگدست تأکید فراوان شده است. این مفهوم در برابر شخص طلبکار قرار میگیرد.