یعنی چه
دگرگرایی (یا دیگرگرایی) در اصطلاح فلسفی و اخلاقی به رویکرد یا مکتبی گفته میشود که اساس خیر و عمل اخلاقی را در توجه، دوستی، کمک و خدمت به دیگران میداند. این مفهوم در نقطه مقابل خودگرایی یا خودخواهی (Egoism) قرار دارد و بر فداکاری برای رفاه جامعه تأکید میکند. در علوم طبیعی نیز گاهی به صورت محدود به عنوان معادل الگوهای ساختاری متفاوت یک ماده (آلوتروپی) به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت [دِ گَ رْ گِ را یی] تلفظ میشود و ساختار ترکیبی آن شامل «دگر» (دیگر) + «گرا» (از گراییدن) + پسوند مصدری «یی» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این کلمه معمولاً به عنوان معادل برای راهنماهایی چون «مکتب نوعدوستی»، «دیگرخواهی» یا «ضد خودخواهی» به کار میرود و دقیقاً ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در متون فلسفی و روانشناسی معادل واژه Altruism است و در مباحث شیمی و علوم تجربی گاهی به عنوان معادل Allotropy استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی برای رساندن مفهوم اخلاقی این واژه از اصطلاحات «الإيثار» یا «الغيرية» استفاده میشود، در حالی که در علم شیمی واژه «التآصل» معادل آن قرار میگیرد.
به فارسی
برابرهای اصیل و رایج این واژه در زبان فارسی شامل دیگرخواهی، نوعدوستی، فداکاری، ایثارگری و خیرخواهی برای عموم است.
جمعبندی و توضیح کامل دگرگرایی
واژه «دگرگرایی» یک اصطلاح ترکیبی و معاصر در زبان فارسی است که به صورت مدخل مستقل در لغتنامههای قدیمی مانند دهخدا ثبت نشده، اما بر اساس ساختار زبانی (دگر + گرایی) معنای روشنی دارد. این مفهوم عمدتاً در حوزه اخلاق و فلسفه برای توصیف دیدگاهی به کار میرود که منافع و رفاه دیگران را بر خواستههای شخصی مقدم میشمارد.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، عالیترین مرتبه از این مفهوم با واژه «ایثار» شناخته میشود که در آن فرد با وجود نیاز خود، دیگری را مقدم میدارد. به این ترتیب، دگرگرایی بازتابدهنده پیوندهای عمیق انسانی، فداکاری و فرارفتن از مرزهای خودخواهی برای رسیدن به جامعهای همدل است.