یعنی چه
ترکیب عطف بیان «رنج و مشقت» برای تأکید بر شدت گرفتاریها، سختیهای زندگی، کار یا روزگار به کار میرود و نشاندهنده فشار عمیق روحی یا جسمی بر انسان است.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت واژگان متصل [رَ نْ جْ وَ مَ شَ قْ قَ تْ] است.
در جدول
پاسخهای متداول در جدول برای این مفهوم شامل تعب، محنت، مرارت و عسر است؛ خود واژه نیز ۸ حرف دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن از واژگان معادل سختی، کار پرمشقت و رنج استفاده میشود.
به عربی
واژگان مَشَقَّة و عناء دقیقترین معادلهای عربی برای رساندن این مفهوم ترکیبی هستند.
به فارسی
مترادفهای اصیل و کاربردی فارسی این ترکیب شامل واژگانی چون سختی، زحمت، رنجور، رنجش و اندوه عمیق است. متضادهای آن نیز آسایش، آرامش و راحتی هستند.
در قرآن
خود واژه «مشقت» به صورت لفظی در آیاتی مانند «بِشِقِّ الْأَنْفُسِ» (نحل: ۷) آمده، اما مفهوم رنج و مشقت انسان به طور ویژه در آیه ۴ سوره بلد مطرح شده است: «لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ فِي كَبَدٍ» (به راستی که ما انسان را در رنج و مشقت آفریدیم). همچنین مفاهیمی چون عسر، حرج و نصب نیز به این معنا اشاره دارند.
جمعبندی و توضیح کامل رنج و مشقت
ترکیب «رنج و مشقت» مجموعهای از دو واژه با ریشههای فارسی و عربی است. واژه «رنج» ریشه در پارسی میانه و سنسکریت دارد و «مشقت» از ریشه عربی شقق به معنی سختی و دو نیم شدن گرفته شده است. کنار هم قرار گرفتن این دو کلمه برای بیان اوج دشواریهای جسمی، روحی و مسیرهای سخت زندگی به کار میرود.
در فرهنگ اسلامی و قرآنی، رنج و مشقت به عنوان بخش جداییناپذیر از خلقت انسان و زمینهساز آزمایش، صبر و رشد روحی معرفی شده است. ادبیات فارسی نیز این مفهوم را در قالب نمادهایی چون خار مغیلان، بیابان و تلاشهای بیپایان شخصیتهای اسطورهای بازتاب میدهد.