یعنی چه
خاک الی (که شکل صحیح نگارش علمی آن خاک آلی است) به خاکی گفته میشود که بخش عمدهای از سازندههای آن را مواد ارگانیک، یعنی بقایای پوسیده و تجزیهشده گیاهی، جانوری و میکروارگانیسمها تشکیل میدهند. این نوع خاک معمولاً تیره رنگ، سبک و دارای قابلیت نگهداری بالای آب و مواد مغذی است.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [خاکْ] (با سکون کاف) و [آلی] (با مد الف و کسر لام) است.
در جدول
در کلمات متقاطع، پاسخ این پرسش بر اساس تعداد حروف خانه به صورت «خاک الی» (شش حرفی) یا «خاک آلی» پدیدار میشود.
به انگلیسی
در متون علمی و کشاورزی بینالمللی، برای اشاره به این مفهوم از اصطلاح Organic soil استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و واژههای معادل آن در زبان فارسی شامل خاک ارگانیک، خاک هوموسی، خاک زیستی و خاک تیره حاصلخیز است.
در قرآن
عبارت ترکیبی «خاک الی» یا «خاک آلی» در متن قرآن کریم نیامده است؛ با این حال، در آیاتی مانند آیه ۵ سوره حج، به فرآیند زنده شدن زمین و خاک مرده پس از نزول باران و به اهتزاز درآمدن و رشد گیاهان در آن اشاره شده است.
نماد چیست
خاک آلی در مفاهیم طبیعی و نمادین، مظهر باروری بیانته، چرخه مداوم زیست، زایش دوباره زمین و بازگشت مواد مرده به چرخه حیات و انرژی قلمداد میشود.
جمعبندی و توضیح کامل خاک الی
واژه «خاک الی» در حقیقت صورت نوشتاری عامیانه یا اشتباه تایپی عبارت علمی «خاک آلی» (Organic Soil) است. این اصطلاح در علوم کشاورزی، زمینشناسی و خاکشناسی به خاکهایی اطلاق میشود که لایههای سنگین و غنی از مواد ارگانیک، گیاخاک (هوموس) و بقایای تجزیهشده جانداران دارند. این خاکها به دلیل تیره بودن، جذب بالای رطوبت و تامین مواد مغذی، قلب تپنده کشاورزی پایدار به شمار میروند.
از منظر واژهشناسی، کلمه «آلی» ریشه در مفهوم اندامهای حیاتی و موجودات زنده دارد و در برابر خاکهای معدنی یا غیرآلی قرار میگیرد. اگرچه در جداول کلمات متقاطع ممکن است به صورت شش حرفی و بدون الف ممدوده (خاک الی) مد نظر باشد، اما در متون رسمی همواره به شکل «خاک آلی» نگاشته میشود تا تبار علمی آن حفظ شود.