یعنی چه
نالاندا در اصل نام یک مرکز بزرگ باستانی برای آموزش و صومعهای بودایی در ایالت بیهار هند است که در قرون ۵ تا ۱۲ میلادی فعالیت میکرده و یکی از مهمترین و نخستین دانشگاههای جهان باستان به شمار میرفته است.
تلفظ
این واژه به صورت نالاندا (Nālandā) تلفظ میشود و آوای آن مستقیماً از زبان سانسکریت وارد زبانهای دیگر شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، در پاسخ به راهنماهایی همچون «دانشگاه باستانی هند» یا «صومعه بزرگ بوداییان باستان»، واژه ۷ حرفی «نالاندا» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی به صورت یک اسم خاص (Proper Noun) و به شکل Nalanda نوشته میشود.
به ترکی
در زبان ترکی این نام خاص بدون تغییر معنایی و به صورت Nalanda آوانویسی و استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که نالاندا یک اسم خاص فرنگی (سانسکریت) است، معادل یککلمهای در فارسی ندارد و به عنوان «دانشگاه باستانی هند» یا «مرکز علمی بودایی باستان» برگردان و شناخته میشود.
نماد چیست
این واژه در مطالعات تاریخی و فرهنگی نماد مهد فکری بودیسم، تبادل فرهنگی در آسیا، بردباری مذهبی و علماندوزی بیوقفه است. همچنین کتابخانه بزرگ آن نمادی از عظمت میراث علمی بشریت و تراژدی نابودی آن در آتشسوزیهای تاریخی محسوب میشود.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه Nalanda در زبان سانسکریت از ترکیب احتمالی Na + Alam + Dā گرفته شده است که به معنای «بخشش بیتوقف» یا «دهنده بیپایان دانش» تفسیر میشود. این نام نشاندهنده مکانی است که در آن علم و معرفت بدون هیچ محدودیتی به مشتاقان بخشیده میشد.
جمعبندی و توضیح کامل نالاندا
نالاندا یک واژه اصیل فارسی نیست، بلکه یک اسم خاص با ریشه سانسکریت است که به یکی از قدیمیترین، بزرگترین و معتبرترین دانشگاهها و صومعههای باستانی جهان در ایالت بیهار هند اشاره دارد. این مرکز علمی در دوران شکوفایی خود میزبان هزاران طالب علم و راهب بودایی از سراسر آسیا بوده است.
از نظر ریشهشناسی، رایجترین تفسیر برای نام نالاندا، ترکیب واژگانی به معنای «بخشش بیپایان دانش» است. گرچه این واژه به دلیل خاص بودن، متضاد و همخانوادهای در زبان فارسی ندارد، اما در متون تاریخی و ادبی به عنوان مهد علم، رواداری مذهبی و فرهنگ باستانی مشرقزمین از آن یاد میشود.