یعنی چه
این واژه به چیزی یا کسی اشاره دارد که وجودش در جهان هستی بسیار اندک و شگفتانگیز است، به طوری که بهسختی میتوان مانندش را یافت. در اصطلاحات ادبی و فلسفی، به پدیدهها یا افرادی که در اوج کمال و ندرت هستند، نادرالوجود میگویند.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «نـادِرُلْوُجـود» است که از پیوند صفت عربی «نادر» و مضافالیه «الوجود» با الف و لام تعریف ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، برای راهنمای «بسیار کمیاب» یا «بینظیر در هستی»، کلمه ۱۰ حرفی «نادرالوجود» مد نظر است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عباراتی که بر ندرت مطلق یا منحصربهفرد بودن دلالت دارند استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب شامل واژههایی چون نایاب، بیهمتا، تکنظیر، دستنیافتنی و انگشتنما (در معنای مثبت آن) است.
در قرآن
اصطلاح ترکیبشدهٔ «نادرالوجود» در متن قرآن وجود ندارد. این عبارت یک ساختار زبانی پساقرآنی است که بیشتر در متون فلسفی، کلامی، عرفانی و ادبیات فارسی و عربی رواج یافته است.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، امور نادرالوجود معمولاً با نمادهایی همچون «سیمرغ» یا «کیمیا» (اکسیر نایاب) توصیف میشوند که دستیابی به آنها عملاً غیرممکن یا بسیار دشوار است. در عرفان نیز نمادی از حقیقت اولیای خاص الهی است.
جمعبندی و توضیح کامل نادرالوجود
واژه «نادرالوجود» یک ترکیب وصفی اصیل برگرفته از قواعد عربی است که به طور گسترده در زبان و ادبیات فارسی به کار میرود. این کلمه از دو جزء «نادر» (به معنی کمیاب) و «الوجود» (به معنی هستی و موجودیت) تشکیل شده و در مجموع به هر شخص، شیء یا پدیدهای اشاره دارد که تحقق عینی آن در جهان بسیار به ندرت اتفاق میافتد و مانند و نمونهای برای آن نتوان یافت.
در حوزههای تخصصیتر مانند فلسفه و کلام اسلامی، موجودات را بر اساس ضرورتِ بودن به دستههای مختلفی تقسیم میکنند؛ در این میان، نادرالوجود به آن دسته از امور ممکنالوجود گفته میشود که اگرچه وجودشان محال نیست، اما ابعاد استثنایی یا شرایط خاص آنها باعث میشود که در جهان مادی بسیار کمتعداد و فراتر از حد معمول جلوه کنند، مانند معجزات یا مفاهیم آرمانی.
در کاربردهای عمومی و ادبی نیز این اصطلاح برای ستایش ویژگیهای ممتاز یک فرد، یک اثر هنری بیبدیل، یا یک گوهر گرانبها استفاده میشود. در حقیقت، هرگاه سخنور یا نویسندهای بخواهد اوج بینظیر بودن و نایابیِ چیزی را ابراز کند، از این کلمه استوار و فصیح بهره میبرد تا ارزش بیپایان آن را در ذهن مخاطب برجسته سازد.