یعنی چه
باقلا گیاهی است یکساله از تیرهٔ پروانهواران (حبوبات) که دارای برگهای تخممرغی شکل و میوهٔ غلافمانند است. به دانههای خوراکی و پهن داخل این غلاف نیز باقلا (یا باقالی) میگویند که به صورت پخته یا خام مصرف میشود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی «باقِلا» (bāqelā) است. در زبان عربی به صورت «باقِلّاء» با تشدید لام و مد الف تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ اصلی این واژه خودِ «باقلا» با ۵ حرف است. همچنین ممکن است از مترادفهای آن مانند «فول» (۳ حرفی) یا واژههای قدیمیتر مثل «جرجر» استفاده شود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این گیاه و دانه آن از اصطلاحات Broad bean یا Fava bean استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی امروز بیشتر واژه «الفول» برای این گیاه به کار میرود، اگرچه واژه اصیل «الباقلاء» نیز کاملاً رایج و شناختهشده است.
به ترکی
در ترکی استانبولی به این واژه Bakla و در ترکی آذربایجانی به آن پاخلا (Pakhla) میگویند.
نماد چیست
باقلا در فرهنگ ایرانی یادآور فصل بهار و غذاهای سنتی محبوبی مانند باقلاپلو است. در فرهنگ مدیترانهای نماد برکت محصول به شمار میرود. با این حال، در فرهنگ عامه به دلیل ارتباط با بیماری «فاویسم» (بیماری باقلهای)، گاهی نماد حساسیت و مسمومیت ناگهانی نیز محسوب میشود.
جمعبندی و توضیح کامل باقلا
باقلا یکی از حبوبات باسابقه و محبوب در فرهنگ غذایی ایران و کشورهای مدیترانهای است. این واژه ریشهای سامی و کهن دارد که از طریق زبانهای آرامی و عربی وارد فارسی شده است. باقلا به صورت بوتهای یکساله رشد میکند و دانههای مغذی آن درون غلافهایی کشیده قرار دارند.
این گیاه علاوه بر ارزش غذایی بالا در طب سنتی و آشپزی ایرانی (به ویژه در طبخ باقلاپلو و باقالی پخته شهری)، در ادبیات کنایی و پزشکی نیز به دلیل بیماری فاویسم یا حساسیت باقلهای شناخته شده است. معادلهای بینالمللی آن مانند فول در عربی و فاوابین در انگلیسی از شهرت زیادی برخوردارند.