استمراء یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل استمراء

واژهٔ «استمراء» مصدری عربی از ریشه «م ر ء» است که در اصلِ لغت به معنای گوارا شدن، هضم شدن و سازگار آمدن غذا با طبع و مزاج انسان به کار می‌رود. این واژه از نظر املایی شباهت زیادی به کلماتی چون «استمرار» (پیوستگی) و «استبراء» (پاک کردن مجرا) دارد، اما از نظر معنایی کاملاً مستقل بوده و مستقیماً با مفهوم گوارایی و سیستم هضم مرتبط است. در قرآن کریم خود این مصدر نیامده، اما هم‌خانوادهٔ آن یعنی صفت «مریء» (به معنی گوارا) در آیاتی نظیر «فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِیئاً» دیده می‌شود.

در کاربردهای معاصر، ادبی و اخلاقی، استمراء یک معنی مجازی و کنایی بسیار رایج پیدا کرده است که به مفهوم «عادت کردن تدریجی به یک امر و پذیرش آن توسط ذهن» اشاره دارد. برای نمونه، عبارت «استمراء خطا» در نقدهای اجتماعی یا مباحث اخلاقی به این معناست که یک اشتباه یا رفتار ناپسند آن‌قدر تکرار شده که طبع انسان یا جامعه به آن خو گرفته، آن را هضم کرده و دیگر زشتی آن را احساس نمی‌کند.