یعنی چه
این ترکیب توصیفی برای اشاره به امور کاملاً عینی، ملموس، آشکار و غیرقابلانکار به کار میرود. محسوس به معنای قابل احساس با حواس پنجگانه (مانند بینایی، لمس و شنوایی) است و مشهود به آنچه آشکار، نمایان و قابل مشاهده و گواهی دادن است، اشاره دارد.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت [mahsoos va mashhood] است. هر دو واژه صفت مفعولی بر وزن مَفعول بوده و اصالتاً از ریشههای عربی وارد زبان فارسی شدهاند.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، عبارت «محسوس و مشهود» به عنوان یک پاسخ ۱۱ حرفی (بدون احتساب فضاها) برای مفاهیمی همچون عیان، نمایان، مرئی، واضح، بارز و ملموس مورد استفاده قرار میگیرد.
به انگلیسی
این معادلها در زبان انگلیسی دقیقاً مفهوم پدیدههای عینی، قابل درک با حواس و کاملاً عیان را منتقل میکنند.
به عربی
از آنجا که هر دو کلمه ریشه عربی دارند (از ریشههای حسس و شهـد)، در زبان عربی نیز عبارات مشابهی برای تأکید بر آشکار بودن عینی پدیدهها استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای فارسی و متداول این ترکیب شامل واژههای هویدا، پدیدار، نمایان، روشن، عیان و بارز است. در نقطه مقابل، کلماتی مانند نامحسوس، نامشهود، پنهان، غیبی و ناپیدا به عنوان متضاد آن شناخته میشوند.
در قرآن
خود این ترکیب دوتایی به صورت پیاپی در متن قرآن نیامده است، اما واژه «مشهود» ۴ بار در قرآن ذکر شده؛ از جمله در آیه ۱۰۳ سوره هود: «ذَٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ» که به روز قیامت (روزی که همه خلایق در آن حاضر و شاهد هستند) اشاره دارد. همچنین ریشه «حس» در آیاتی مانند «هَلْ تُحِسُّ مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ» (مریم: ۹۸) به کار رفته است.
جمعبندی و توضیح کامل محسوس و مشهود
عبارت «محسوس و مشهود» یک ترکیب وصفی تکاملیافته در زبان فارسی است که برای تأکید دوچندان بر واقعیت عینی پدیدهها به کار میرود. بخش اول آن (محسوس) بر قابلیت ادراک پدیده توسط حواس پنجگانه مادی اشاره دارد و بخش دوم (مشهود) عیان بودن، وضوح بالا و امکان دیدن و گواهی دادن بر آن پدیده را نمایان میسازد. ترکیب این دو با هم، مفهومِ هر چیزِ کاملاً عیان و غیرقابلانکار را میسازد.
در متون فلسفی، ادبی و معرفتشناختی، این واژه پلهای برای تفکیک جهان مادی از جهان غیب است؛ به طوری که محسوس و مشهود نماد «عالم ملک، مادیات و تجربه حسی» در برابر عالم معقولات و غیب به شمار میرود. این اصطلاح بازگوکننده حقیقتی است که از مرز ذهن و فرضیه عبور کرده و به اثبات عینی رسیده است.